Δημοσιεύθη:
6.1.06 @ 4:08 μ.μ.
Ετικέτες:




 

One size fits all

The man bent over his guitar,
A shearsman of sorts. The day was green.

They said, "You have a blue guitar,
You do not play things as they are."

The man replied, "Things as they are
Are changed upon the blue guitar."
Wallace Stevens, The Man With The Blue Guitar


Μπορείς να την δεις στις ταινίες που κυκλοφορούν. Στις μουσικές που ακούμε. Στις εικόνες που μας κατακλύζουν. Στο PC από το οποίο διαβάζεις αυτό το κείμενο. Μπορείς να την δεις ακόμα στα ρούχα που φοράμε, στις κουβέντες που λέμε και στα αυτοκίνητα που οδηγούμε. Σε μεγάλη κλίμακα μπορείς να την δεις στις πόλεις μας, πανοραμικά.

Ο λόγος για την πανταχού παρούσα συμβατικότητα και έλλειψη έμπνευσης. Όλοι έχουμε ακούσει για τις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού όπου υπήρχε ένα σαμπουάν, μια μουστάρδα, ένα αυτοκίνητο (σε μονόχρωμες παστέλ συσκευασίες, όπου ανεγράφετο αντί της μάρκας: ΣΑΜΠΟΥΑΝ, ΜΟΥΣΤΑΡΔΑ, κλπ). Πόσο διαφέρουμε από αυτό απλά και μόνο επειδή έχουμε διαφορετικές συσκευασίες; Ποιος αποφάσισε πως όλα τα αυτοκίνητα θα πρέπει να είναι του ίδιου κοψίματος; Πόσο φετιχιστής της λεπτομέρειας πρέπει να είναι κανείς για να θεωρήσει επί παραδείγματι πως τα Seat διαφέρουν από τα Ford; Που είναι το καμπυλωτό αυτοκίνητο, το εμπριμέ αυτοκίνητο, το deux pieces αυτοκίνητο;

Τα σπίτια μας δεν είναι σε καλύτερη μοίρα. Ορθογώνια κουτιά, με αυτή ή εκείνη τη λεπτομέρεια να κάνουν την υποτιθέμενη διαφορά. Που είναι η πόλη Gaudi, η πόλη Hundertwasser, η πόλη Niewenhuis; Που είναι η πόλη που συνδυάζει και τους τρεις τους και άλλους ακόμα; Οι συντεχνιακοί και εμπειρικοί προγονοί μας τα κατάφερναν πολύ καλύτερα στο ζήτημα αυτό απ' ότι οι συγκαιρινοί. Αυτοί εξάλλου έκτισαν το Παρίσι, την Ρώμη ή την Βενετία. Το όραμα των συγχρόνων το βλέπουμε στα προάστια (αυτό αρκεί για να δικαιολογήσει τους άραβες μετανάστες).

hwasser2b

Ξεκίνησα να γράψω αυτό το κείμενο με αφορμή τις πόλεις μας, αλλά όσο το δούλευα τόσο έβρισκα ότι τα ίδια χάλια ισχύουν σε οποιονδήποτε τομέα και να εξέταζα. Αρκεί να γυρίσετε αργά αργά την βελόνα του ραδιοφώνου από την μια άκρη στην άλλη. Απόλυτη ταύτιση. Όπου δεν ταιριάζει το πατρόν σκυλέ, προσφέρουμε το πατρόν έντεχνο ή το πατρόν ξένες επιτυχιούλες και ο πλουραλισμός ήρθε και έδεσε. Θυμάμαι κάποτε όπου διατηρούσα μια εκπομπούλα σε ένα φοιτητικό ραδιόφωνο. Ο κάθε κακομοίρης φοιτητής-παραγωγός είχε μια ξεκάθαρη ιδέα τι είναι και τι δεν είναι ραδιόφωνο. Συγκεκριμένα ραδιόφωνο ήταν ότι άκουγε στους εμπορικούς ραδιοσταθμούς. Ήξερε τι έπρεπε και τι δεν έπρεπε να πείς, τι έπρεπε και τι δεν έπρεπε να παίξεις. Και σε ποιές ώρες έπρεπε ή δεν έπρεπε να κάνεις τα παραπάνω. Εν ολίγοις, η εμπορική λέπρα των σταθμών και η ραδιοφωνική μάστιγα των παραγωγών που έστηναν κώλο στις εταιρίες και τους δημοσιοσχετίστες, του είχε εμπεδωθεί ως η πεμπτουσία του ραδιοφώνου, ως "επαγγελματισμός". Αυτό ήταν το ένα θλιβερό συμπέρασμα. Το άλλο ήταν πως ένιωθε χρέος του, φοιτητής όντας, να διακονήσει αυτόν τον επαγγελματισμό και ο ίδιος. (Για την ιστορία, η εκπομπή αυτή, συλλογική και άναρχη, διεκόπη από την επί τούτου συσταθείσα "Επιτροπή Δεοντολογίας"!).

Το ίδιο δεν συμβαίνει σε όλους τους τομείς; Όλοι δεν ξέρουν τι σημαίνει κινηματογράφος; (γραμμική αφήγηση, κινηματογραφημένο θέατρο ή μάλλον κινηματογραφημένο μελόδραμα). Όλοι δεν ξέρουν τι σημαίνουν κόμικς; (Σουπερ-ήρωες με το σώβρακο έξω από το κολάν). Όλοι δεν ξέρουν τι σημαίνει μουσική; (τσιφτετέλι, μπαλάντα, χαρντ-ροκιά, μπητάκι). Όλοι δεν ξέρουν τι σημαίνει δημοκρατία; (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΣΥΝ). Όλοι δεν ξέρουν τι σημαίνει δημοσιογραφία; (Μάκης, Νίκος, Νίκος, Νίκος). Όλοι δεν ξέρουν τι σημαίνει επιτυχία (λεφτά, γκόμενες, αμάξι).

Όλες αυτές οι εκφάνσεις της συμβατικότητας, οι ωκεανοί του άχρωμου, οι ογκόλιθοι του ίδιου αποκαλύπτουν την νίκη του κανόνα πάνω στη δημιουργικότητα. Του άψυχου πάνω στο έμψυχο. Γιατί, όπου κυριαρχεί το έμψυχο, για παράδειγμα στη φύση ή στη λαϊκή τέχνη το αποτέλεσμα είναι ένα όργιο μορφών και χρωμάτων. Πως θα μπορούσε να ήταν αλλιώς; Ποιος αποφάσισε, σε δημοκρατική υποτίθεται εποχή, ότι one size fits all;

fordt2
As long as it is black...

Μια απάντηση θα ήταν πως όλα αυτά είναι αποτέλεσμα της ανελευθερίας μας. Πως αν αναπνέουμε τους κανόνες και ζούμε στην ομοιομορφία, όπως ο κόσμος στην συγκέντρωση της Νυρεμβέργης, είναι επειδή μας εξαναγκάζουν, επειδή ζούμε σε ένα καφκικό ολοκληρωτικό σύστημα, διαταγών και γραφειοκρατίας. Αν ήταν έτσι θα συνιστούσε μια επιτυχία όπου κανένας τύραννος δεν ονειρεύτηκε. Όμως η στεγνή παρατήρηση δείχνει κάτι διαφορετικό, όπως αποκαλύπτει και το περιστατικό με το ραδιόφωνο που σας διηγήθηκα. Ότι δηλαδή την τυραννία της συμβατικότητας την κουβαλάμε οι ίδιοι μέσα μας, την έχουμε εμπεδώσει καλά. Εξάλλου το ίδιο δεν συνέβαινε με τους ήρωες του Κάφκα; Οικειοθελώς δεν πήγε ο κόσμος στην συγκέντρωση της Νυρεμβέργης;

Ξέρουμε εποχές έκρηξης της δημιουργικότητας: η δεκαετία του 20, η δεκαετία του 60. Ξέρουμε επίσης πως υπήρξαν εποχές έκρηξης της σκέψης και της πολιτικής. Κάτι έμοιαζε να συνδυάζει τα παρδαλά ρούχα, τις έξαλλες εφευρέσεις, τις παράξενες μουσικές με τις αντισυμβατικές στάσεις. Η εποχή μας δεν είναι τέτοια. Τουλάχιστον για την ώρα.

fish

Ε, λοιπόν, να πάτε να μαμηθείτε. Εγώ θα φοράω γραβάτα ρέγγα!

3 σχόλια:

Ας το καλό σου και εσύ.
Το ξέρουν ότι γράφεις τέτοια όλοι οι επίδοξοι "σωτήρες" αντικομοφορμιστές και μή.

Γιατί θέλεις καλά και σώνει να μας χαλάσεις την ζαχαρένια ψευδαίσθηση.
Δεν θα πάς μπροστά άν συνεχίσεις έτσι.

Υπογραφή
Νικος,Νίκος,Νίκος,
Χατζητέτοιος,Χατζηαποάλλος,Καλομουνάκης


Άμα είχατε αφήσει το τσιφτετέλι απο έξω θα προσυπέγραφα -- αλλά τώρα πρέπει να προασπίσω τον επιθετικόν μου προσδιορισμό... (χαίρομαι πολύ που θα σας αναγνωρίζουμε εύκολα αν ποτέ σας δούμε στο δρόμο, επίσης)


Υπό:
Ανώνυμος είπε...
Εγγράφη:
06 Μαρτίου, 2007 22:35  

You have an outstanding good and well structured site. I enjoyed browsing through it » »