Δημοσιεύθη:
2.3.08 @ 8:00 μ.μ.
Ετικέτες:




 

Συζήτηση με έναν ιντερνετικά αγράμματο



Τις προάλλες έπεσα πάνω στον φίλο μου τον Μιχάλη, τον οποίο είχα να δω χρόνια. Καλό παιδί, αλλά άσχετος με τα διαδικτυακά. Παραθέτω μέρος της συζήτησης που είχα μαζί του:

Μιχάλης: Μηνύσεις πέφτουν βροχή, ιστολόγοι, δημοσιογράφοι και ο ΣΥΡΙΖΑ κλαίνε και οδύρονται για την φίμωση των ιστολογίων, ενώ οι κ.κ. Καραμανλής και Παπανδρέου ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλο στη Βουλή ως προς το ποιός έχει κάνει περισσότερα για αυτά. Εντωμεταξύ, το υπουργείο Παιδείας υλοποιεί την προφητεία του κ. Παπανδρέου, ζητώντας από τον κάθε μαθητή να εκδηλώσει τον δυνάμει μπλόγκερ εαυτό του ξεμπλογκάροντας (sic). Τι έγινε, προετοιμάζετε την επανάσταση εκεί στο διαδίκτυο;

bfo: Όχι, απλά ο κλασσικός νεοελληνικός επαρχιωτισμός έδωσε τα ρέστα του για άλλη μια φορά.

Μιχάλης: Δηλαδή;

bfo: Δηλαδή έχουμε μια ακόμα εκδήλωση δυο πανάρχαιων φαινομένων, του “καινούριο κοσκινάκι μου και που να σε κρεμάσω” και “όλα τα'χε η Μαριορή, ο φερετζές της έλλειπε”. Διογκώνουμε τεχνητά ένα σχετικά ασήμαντο φαινόμενο.

Μιχάλης: Ασήμαντο;

bfo: Ε, ναι. Ζούμε σε μια εποχή και σε μια χώρα που τα έχει φτύσει. Σχεδόν σε κάθε τομέα τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο. Εξωτερική και εσωτερική πολιτική, οικονομία, διοίκηση, πολιτισμός, περιβάλλον, κοινωνία, ασφάλιση, εργασία. Τι έχει απομείνει στο οποίο να προσβλέπουμε θετικά; Ούτε καν η Γιουροβίζιον. Και ασχολούμαστε με τα ιστολόγια λες και απο εκεί θα έρθει η λύση.

Μιχάλης: Μπορεί να μην έρθει από εκεί η λύση, αλλά από εκεί γίνονται γνωστά τα προβλήματα. Δεν είναι σημαντικό αυτό;

bfo: Γιατί, άγνωστα είναι τα προβλήματα; Δεν τα γνωρίζουμε όλοι στο πετσί μας; Τα περισσότερα δεν χρονίζουν από την προ των ιστολογίων εποχη; Δηλαδή ο αναγνώστης εφημερίδας αγνοεί τα προβλήματα και τα ξέρουμε μόνο εμείς οι διαδικτυακοί;

Μιχάλης: Σε γενικές γραμμές είναι γνωστά, αλλά πολλές λεπτομέρειες τις κρύβουν από τα μαζικά μέσα τα συμφέροντα που τα διοικούν.

bfo: Εδώ δεν αντιδρά ο κόσμος στα μεγάλα προβλήματα, θα τον ξεκουνήσουν οι λεπτομέρειες; Δες με τα εθνικά. Συζητάνε στην Νέα Υόρκη για το Μακεδονικό και αντ' αυτού οι εθνοπατέρες μας στην Βουλή παπαρολογούν για το μπλόγκιν. Αλλάζουν τα φώτα στην ασφάλιση και βλέπουμε μόνο κάτι ανεμικές απεργίες της μιάς μέρας για την τιμή των όπλων. Που οι μαζικές απεργίες μηνών που θα βλέπαμε άλλοτε. Τα ίδια σε όλους τους τομείς. Οι ιστολόγοι απλά αναπαράγουν την ίδια απάθεια και την ίδια σύγχυση. Πολλοί άλλωστε, ιδιαίτερα στα εθνικά θέματα, συνιστούν ακόμα μεγαλύτερη απάθεια και υποχωρήσεις.

Μιχάλης: Πάντως, παρέχοντας βήμα σε όλους, δεν συντελούν στον εκδημοκρατισμό της δημοσιογραφίας; Δεν είναι, τα ιστολόγια, η δημοσιογραφία του φτωχού;

bfo: Ως τώρα είναι κυρίως η δημοσιογραφία του φτωχού τω πνεύματι. Όταν δείξουν και άλλα δείγματα γραφής θα σε ενημερώσω. Πάντως έχεις ένα δίκιο: εν δυνάμει, η ευκολία πρόσβασης στο δημόσιο βήμα, που παρέχουν τα ιστολόγια, συνιστά όντως εκδημοκρατισμό της δημοσιογραφίας. Το όλο πρόβλημα είναι αυτό το δυνάμει να γίνει και εν ενεργεία.

Μιχάλης: Τι χρειάζεται για αυτό; Δεν αρκεί η δημοσιοποίηση των απόψεων του καθενός στο ιστολογιό του;

bfo: Κοίτα, αν είναι να μιλήσουμε για “δημοσιογραφία του φτωχού” δεν αρκεί απλά και μόνο ο φτωχός να αποκτήσει ιστολόγιο. Πρέπει και να παράξει δημοσιογραφία. Μέχρι τώρα αυτό ελάχιστα γίνεται. Στην Αμερική, αντίθετα, υπάρχουν σημαντικότατα δημοσιογραφικά ιστολόγια, ανεξάρτητα και επιδραστικά, όλου του πολιτικού φάσματος. Ενημερώνουν, αποκαλύπτουν και, βέβαια, σχολιάζουν.

Μιχάλης: Μα δεν μπορεί ο καθένας να βγεί στους δρόμους να κάνει τον ρεπόρτερ, και μάλιστα τσάμπα! Στην Αμερική έχουν και τεράστιο κοινό και έσοδα από διαφημίσεις απ' ό,τι διαβάζω...

bfo: Σύμφωνοι. Αλλά δεν έχουν όλα τα σημαντικά αμερικάνικα ιστολόγια έσοδα, ούτε είναι και απαραίτητο να βγεί κανείς στους δρόμους —άλλωστε το πρωτογενές ρεπορτάζ δεν είναι το φόρτε ούτε των έντυπων μέσων μας. Θα μπορούσε κάποιος να παρουσιάζει και να σχολιάζει τις ειδήσεις του ΑΠΕ ή τα τεκταινόμενα στην δημόσια σφαίρα. Θα μπορούσε να παράξει σημαντικό πολιτικό λόγο απλά συνδυάζοντας και φωτίζοντας κρυφές συνδέσεις και υπόρρητες σημασίες σε όσα λέγονται. Είναι μετρημένα στα δάκτυλα τα ιστολόγια τα οποία κάνουν κάτι παρόμοιο. Προς τι λοιπόν ο ενθουσιασμός για την δήθεν κατάλυση των παραδοσιακών μέσων;

Μιχάλης: Γιατί δήθεν; Δεν φθίνουν όντως τα παραδοσιακά μέσα, δεν χάνουν όντως το κοινό τους;

bfo: Φυσικά και το χάνουν. Αλλά όχι επειδή ο κόσμος διαβάζει καλύτερα πράγματα στα ιστολόγια. Απλά επειδή δεν διαβάζει πλέον, ή προτιμάει να χάνει το χρόνο του διαβάζοντας βλακειούλες. Χαμηλό το επίπεδο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, αλλά πόσοι π.χ από το χαμένο κοινό των εφημερίδων λαμβάνουν ενημέρωση και σχολιασμό αντιστοίχου έστω επιπέδου για τα διεθνή και τα ελληνικά θέματα στο διαδίκτυο; Και από πού;

Μιχάλης: Ίσως έχεις δίκιο. Αλλά δεν μπορείς να πείς, ασχέτως του αν ενημερώνουν ή όχι, τουλάχιστον επιτρέπουν την ελεύθερη έκφραση. Δεν φέρνει κάτι καινούριο αυτή η δυνατότητα να επικοινωνείς χωρίς να πρέπει να έχεις τα άπειρα φράγκα να βγάλεις δική σου εφημερίδα;

bfo: Ε, ούτε αυτό είναι καινούριο. Στη μεταπολίτευση και στις αρχές του '80 κυκλοφορούσαν εκατοντάδες περιθωριακά και μη ανεξάρτητα έντυπα. Περιοδικά και εφημερίδες, εφημερίδες τοίχου, μπροσούρες και φανζίν —underground μέσα, το κίνημα DIY, γνωστά όλα αυτά. Πολλά δε είχαν αναγνώστες αντίστοιχους των πλέων επιτυχημένων ιστολογίων. Σχεδόν όλα είχαν μεγαλύτερη συγκρότηση και περισσότερη συνοχή στο λόγο τους από τα σημερινά ιστολόγια. Αυτό αντικατοπτρίζει την εποχή, αφού και οι συζητήσεις σε πανεπιστήμια, καφετέριες, δρόμους στέκια και μπαράκια ήταν επίσης σοβαρότερες. Το ίδιο, άλλωστε, και οι κοινωνικοί αγώνες.

Μιχάλης: Μα τι αρνητικότητα είναι αυτή. Μήπως είσαι και υπερ του νέου νόμου φίμωσης των ιστολογίων; Δεν το περίμενα από έναν μπλόγκερ.

bfo: Σαφώς και είμαι ενάντια στο νέο νόμο. Πρόκειται για άλλη μια επίθεση στις ελευθερίες μας, στα πλαίσια γενικών κατευθύνσεων της Ε.Ε και των ΗΠΑ. Ούτε η πρώτη είναι άλλωστε, ούτε η τελευταία —αν και για τις περισσότερες ελάχιστα θα δείς γραμμένα στα ιστολόγια. Θα πρέπει να αντιταχθούμε τόσο σε αυτό το νόμο όσο και άλλους σχετικούς, ακόμα και αν δεν νιώθουμε ότι απειλούμαστε ως "ιστολόγοι" απο εκείνους. Αυτονόητα αυτά.

Μιχάλης: Άρα είσαι υπερ της αυτορρύθμισης, όπως διάβασα κάπου να προτείνουν.

bfo: Ας πούμε. Όχι ότι περιμένω να λυθούν όλα με την αυτορρύθμιση. Ως προς αυτό το θέμα, και για να αντιμετωπίσει τις παρεκτροπές ορισμένων στα πλαίσια του “συκοφαντείτε, συκοφαντείτε, κάτι θα μείνει” του Γκέμπελς, ο νόμος για την συκοφαντία επαρκεί. Ο Ντεμπόρ παραθέτει κάπου την επισήμανση του Τζόρτζ Όργουελ ότι “το 1937 οι σταλινικές εφημερίδες, παντού όπου εκδίδονταν, συκοφαντούσαν συστηματικά και χωρίς κανένα φραγμό τους αντιπάλους τους, με εξαίρεση στην Αγγλία, κι αυτό, για τον βάσιμο λόγο ότι πολλά σκληρά μαθήματα έχουν εμπνεύσει στον αγγλικό κομμουνιστικό τύπο έναν ευεργετικό φόβο για το νόμο περί συκοφαντικής δυσφήμισης!”. Η δημοσιογραφική δεοντολογία δεν εμφανίστηκε για να κρύψει τα σκάνδαλα, για να προστατέψει τους πολίτες εμφανίστηκε. Τι εμπόδισε περισσότερο την βρώμικη χρήση του τύπου από τους ισχυρούς που τον ελέγχουν από την απαίτηση να έχει αποδείξεις για ό,τι γράφει; Η εκδημοκράτιση της ανώνυμης, χωρίς στοιχεία, καταγγελίας αποτελεί φοβερή καινοτομία της διαδικτυακής επικοινωνίας; Γι' αυτό δεν βρίζαμε ορισμένα κομματοβαμένα έντυπα της δεκαετίας του '80; Γιατί να το ανεχθούμε τώρα;

Μιχάλης: Και οι αποκαλύψεις; Τα σκάνδαλα που έβγαλε η επίμαχη σελίδα στο φως;

bfo: Προσωπικά δεν με νοιάζουν οι λεπτομέρειες. Ο τάδε έδωσε 200.000 ευρώ στον τάδε, ο δείνα διόρισε το μπατζανάκη του. Δεν είναι πολιτικό θέμα αυτό. Ας επιληφθεί η δικαιοσύνη. Αν η τελευταία δεν λειτουργεί, εδώ είναι το πολιτικό θέμα. Όχι το περιεχόμενο του DVD, αυτό είναι αδιάφορο. Σκάνδαλο είναι το περιεχόμενο της πολιτικής ατζέντας της κυβέρνησης. Έχουμε εθιστεί στο κουτσομπολιό —πολιτικό και μη. Και όλα αυτά με χυδαίο τρόπο (κλείσιμο του ματιού, αυτά βοά η πιάτσα και εμείς είμαστε οι μάγκες που "ενημερωθήκαμε").

Μιχάλης: Συμπέρασμα;

bfo: Συμπέρασμα, ψυχραιμία εκεί που πρέπει και οργή εκεί που πρέπει. Διάκριση.



- - -
Ο πίναξ είναι του κ. Γίγα.