Για την γλώσσα...

Δεν υπάρχει σήμερα καμιά ουσιαστικά διαφωνία στους κόλπους των γλωσσολόγων ότι γλώσσα είναι ο έναρθρος λόγος, αυτός με τον οποίο καταρχήν επικοινωνούμε με τους συνανθρώπους μας, ανακοινώνοντάς τους τις ιδέες, τις σκέψεις, τις επιθυμίες μας, τα συναισθήματά μας. Αποτύπωση, μάλλον ισχνή, της γλώσσας είναι η γραφή, εικόνα της, όχι κατανάγκην πιστή.

Γ. Χάρης, αναδημοσίευση, εδώ

Χωρίζουν τήν γλώσσα σε δύο ξεχωριστά είδη. Τήν προφορική γλώσσα και την γραπτή - θεοποιούν δε τήν προφορική καί εξ αυτής εξάγουν τόν κανόνα. Πρέπει να απαγορευτούν διά ροπάλου - από σέλινα - όλοι αυτοί οι γλωσσολόγοι. Να τούς διορίσουν στην κεντρική αγορά του Ρέντη - εκεί θα ναι πιό χρήσιμοι στόν έλεγχο των Βοδινών Γλωσσών.

Οι γλωσσολόγοι μοιάζουν με τους θεολόγους. Είναι ομοίως άχρηστοι.

Η γλώσσα ανήκει στά παιδιά, τούς τρελλούς, τούς αλλοπαρμένους, τούς αγραμμάτους, τούς ποιητές - που την μιλούν - και σε μερικούς νεκρούς συγγραφείς. Οι γλωσσολόγοι είναι νταβατζήδες της γλώσσας και στενοί κορσέδες της εκφράσεως. Εκεί, εκεί, στην αγορά του Ρέντη...

Η προφορική δεν είναι γλώσσα. Είναι σύνθετο σύστημα επικοινωνίας. Του Δημοτικού, αγαπητέ μου Γουάτσον. Μιλάμε, χειρονομούμε, στέλνουμε σήματα νοηματικά με τίς λάμψεις των ματιών, την στάσι του σώματος - ανταλλάσουμε αρωματικούς υδρογονάθρακες, φερεμόνες, κομματάκια ντιενέι, ορμονικές απολήξεις, συνομιλούμε μέ χρωματικές επεξηγήσεις, με νοηματικές και σημασιολογικές οφθαλμικές αφές, ηχητικές αυξομειώσεις, τονικές διαφοροποιήσεις και αλλαγές τονισμού, με προσθέσεις κρότων, πλαταγισμάτων, θορύβων, με έρμηνευτικές κινήσεις των χειλιών και της γλώσσας.

Αν, κάποιος, από αυτό τό πολύπλοκο, σύνθετο και θαυμαστό σύστημα της ανθρωπίνης επικοινωνίας, αποσπάσει μόνο τήν λεκτική δράσι και τήν ονομάσει ΓΛΩΣΣΑ, εξάγοντας εξ αυτής όλους τούς κανόνες της, γλωσσολόγος θά ναι. Δηλαδή γιά Ρέντη.

Ποιός γράφει ωραία; Ας πούμε ο Παπαδιαμάντης. Να πάρουμε έναν άλλο, να συμφωνήσουμε όλοι ως προς το " ωραίο"; Ο Ελύτης. Ιδού η γλώσσα του Ελύτη. Ούτε χειρονομίες, ούτε χρωματικοί ηχητικοί τονισμοί, ούτε σήματα και αφές, ούτε λάμψεις και ερμηνευτικές κινήσεις. Τίποτα απ όλα αυτά. Η γλώσσα καρφωμένη στό ποίημα της εις τούς αιώνες των αιώνων. (Αυτοί οι γλωσσολόγοι του Ρέντη, έχουν την εντύπωσι πώς εδώ, στόν Ελύτη, υπάρχει μόνο η παρτιτούρα της γλώσσας, ο σκελετός της γλώσσας. Καταλαβαίνετε τον λόγο;)

Οπως λείπουν από τήν γραπτή γλώσσα όλα εκείνα τα σύνθετα νοηματοδοτικά και ερμηνευτικά επιθέματα πού έχει η προφορική - εξ ου η ζωντάνια της - έτσι κι από τήν προφορική λείπουν γλωσσικά χαρακτηριστικά πού ανήκουν αποκλειστικώς στήν γραπτή.

Η γραπτή γλώσσα έχει μέσα της χρόνο, ιστορία. Αναφορικότητα της γλώσσας λέγεται αυτό. Ενώ η προφορική μοιάζει με μιά χρωματιστή κορδέλλα που ξετυλίγεις συνεχώς μέσα από το στόμα σου, η γραπτή μοιάζει με πηγάδια, με λίμνες, με τριανταφυλλιές, πού φυτεύει ο συγγραφεύς πάνω στό χώμα, στό χωράφι της γλώσσας. Η κάθε λέξι επικοινωνεί με τό υπέδαφος, τήν ιστορία, τήν ρίζα της γλώσσας, αντλεί τό νόημα της από τίς ρίζες της. Ετσι, εκεί πού την νόμιζες καρφωμένη στήν θέσι της εις τούς αιώνες, αυτή, με τήν δύναμι της αναφορικότητος, αποκτάει ιδιότητες ανάλογες με την ρευστότητα πού έχει στην προφορική.

Η γραπτή επίσης εχει παράταξι. Ενώ στην προφορική η παράταξι είναι χαλαρή, πρόχειρη, αρκεί να μας καταλάβει ο άλλος, το συντακτικό αναρχικό, η γραμματική υπακούει στην ανάγκη του δευτέρου νόμου της θερμοδυναμικής, στην γραπτή η παράταξι είναι αυστηρή, οι τριανταφυλλιές φυτευμένες με τάξι εκ των προτέρων καθορισμένη από τόν καλό κηπουρό.

Αρα; Αρα κι αυτό του δημοτικού αγαπητέ μου Γουάτσον. Οι κανόνες της γλώσσας, γραμματικοί και συντακτικοί, ανήκουν στήν γραπτή μορφή της. Εκεί ήταν κι εκεί είναι και τώρα. Πού πά ρε Μαρωνιτη; Που πά ρε Χριστίδη; Που πά ρε κι οι δυό με την Φερράρι;

Από την προφορική παλιοπατεώνες ζητάνε να πάρουμε τον κανόνα, ώστε να χαθή η αναφορικότητα, και τό θέμα έτσι της ιστορικής συνέχειας να καταστή μύθος ε;! Από τήν προφορική ο κανόνας, ώστε τό συντακτικό - οι πολύπλοκες παρατάξεις - να χάσουν την αυστηρότητά τους, ώστε να παύσουν και οι λέξεις να χουν νοηματική ακρίβεια - ώστε να λέμε δικαιοσύνη και να εννοούμε το δικαστήριο της Χάγης ε;!

Στου Ρέντηηηηηηηη.......

***

Πού πήγε τό απαρέμφατο. Στ άχρηστα, αλλά γιατί; Συνήθως, οι γλωσσολόγοι καί οι φιλόλογοι μιλάνε γενικώς καί αορίστως περί εξελίξεως καί φτάνουν έτσι να ονομάζουν εξέλιξι κάθε γλωσσικό γεγονός. Πάντως αποκλείεται να σου μιλήσουν γιά παρακμή - απαγορεύεται η παρακμή - όρα Χάρη.

Προσπαθώντας να εξηγήσουν τίς αλλαγές στήν γλώσσα, έχουν αντιγράψει τούς κανόνες των δυτικών, που αναφέρονται σε γλώσσες αυθαίρετες, όπως η περιφημη αρχή της αναλογίας, τήν οποία χρησιμοποιούν αποκαλυπτικά επί του παντός - όρα ξανάΧάρη, (το βιβλίο του γιά τήν γλώσσα σκίζει διάβασα).

Παρακμή. Σημαίνει να παρατάς τίς απρόσωπες εγκλίσεις. Η γλώσσα ανήκει σε όλους, αλλά ποιός τό αισθάνεται; Κι η θάλασσα ανήκει σε όλους αλλά τήν γεμίζουμε σκουπίδια. Εφ όσον δεν υπάρχει κανένας σεβασμός γιά τήν κοινή μας περιουσία, καί όλοι κόβουμε οικόπεδα παντού, και θεωρούμε άξιο προστασίας μόνο εκείνο που μας ανήκει, τήν ατομική μας ιδιοκτησία, οι απρόσωπες εγκλίσεις πάνε περίπατο. Ενα αυτό. Σε κοινωνίες εξατομικευμένες δέν χωράνε απαρέμφατα. Μενουν μόνο στις παροιμίες δηλαδή στήν κοινή σοφία, στήν κοινή γλώσσα πού δεν ανήκει σε κανέναν.

Αλλά δεν είναι τόσο απλό. Η γλώσσα ειναι ζωντανή καί έχει τήν ικανότητα να σκέφτεται μέσα της, να παραμιλά στόν εαυτό της, να σχηματίζει το περιεχόμενό της μέσα στόν καθρέφτη της. Τα απαρέμφατα - καί τα απαρέμφατα - ήσαν μαρτυρίες της συλλογικής καί πανανθρώπινης ουσίας της γλώσσας, λες και σχηματίστηκαν μονάχα τους, χωρίς την ανθρώπινη παρέμβασι. Η γλώσσα αυτοαναφαίρεται, άρα είναι βυθισμένη όχι σε κοινωνικές συμβάσεις και ανάγκες επικοινωνιακές, αλλά στήν βαθύτερη φύσι του ανθρώπου. Ο άνθρωπος γεννιέται καί η γλώσσα είναι μέρος της φύσεως του, όπως η όρασι καί η αφή. όρα Τσόμσκυ.

Τα απαρέμφατα ήσαν η φωνή αυτής της μη εξατομικευμένης ακόμα γλώσσας που γεννιέται μαζύ μας, και ταυτόγχρονα εκφράσεις της κοινότητος καί συλλογικότητος. Με απαρέμφατα μιλάει ο Θεός.

Ενα παράδειγμα εκτός απαρεμφάτου. Η δοτική.

Οι πτώσεις αναφέρονται σε όλες τις δυνατές καταστάσεις επιγνώσεως του ουσιαστικού. Εφυγε η δοτική κι έμειναν τέσσερις. Χάθηκε μία από τίς καταστάσεις με τίς οποίες γνωρίζουμε τόν κόσμο - κι αν δεν χάθηκε οριστικά γιά όλους, τουλάχιστον πέρασε από τήν συνείδησί μας στό ασυνείδητο - πρέπει να γίνης γκουρού πλέον γιά να καταλάβης ότι η δοτική είναι τρόπος υπάρξεως του πράγματος, όχι δράσι του υποκειμένου πρός τό πράγμα.

Παρακμή και μάλιστα μεγάλη.

***

Η γλώσσα έχει σχηματίσει τους κανόνες της πρό εκατοντάδων αιώνων - κανείς δέν γνωρίζει πότε καί με ποιόν τρόπο ακριβώς. Πώς δηλαδή, αυτή η έμφυτη ικανότητα, εκδηλώθηκε σε λέξεις και προτάσεις που μπορούσες να τις μιλήσης. Το πιό λογικό πάντως, παρά τις υπάρχουσες θεωρίες, είναι να υποθέσουμε ότι η γλώσσα υπήρχε εξ αρχής με τόν ήχο της - πώς δεν υπάρχει καμία διαμεσολάβησι ανάμεσα στήν φυσική ικανότητα και την σωματική της εκδήλωσι. Ο άνθρωπος γεννήθηκε μιλώντας.

Παράδειγμα είπαμε οι κλίσεις.

Το βουνό του βουνού κλπ.

Με ποιό τρόπο σχηματίσθηκαν οι κλίσεις; Γιατί κλίνουμε τα ουσιαστικά, δηλαδή τα αντικείμενα του κόσμου γύρω μας; Δεν είναι κατ αρχάς παράδοξο; Ενα βουνό παραμένει βουνό - ότι κι αν πης γι αυτό καί με όποιο τρόπο. Ομως οι κλίσεις υποδηλώνουν αλλοιώσεις του πράγματος. Η γενική διατηρεί την ρίζα της ονομαστικής, αλλάζει όμως την κατάληξι. Σα να λέει πώς κάτι άλλαξε σττο πράγμα - στό βουνό - αφού το πράγμα και η λέξι του ταυτίζονται.

Και πράγματι κάτι αλλάζει. Οι κλίσεις δεν είναι παρά τό πράγμα του κόσμου σε όλες τις δυνατές καταστάσεις υπό τις οποίες το γνωρίζουμε. Οχι καταστάσεις νοητικές αλλά υπαρκτικές.

Το πράγμα υπάρχει εν ηρεμία - ονομαστική
το πράγμα υπάρχει σε κάθε του τμήμα - γενική
το πράγμα υπάρχει ως αποτύπωμα χάρτη - δοτική
το πράγμα υπάρχει ως απουσία και ανάμνησι - αιτιατική
το πράγμα υπάρχει ως όνειρο και ευχή - ευκτική
το πράγμα υπάρχει ως αντανάκλασι - κλητική.

Παράδειγμα η δοτική. τω βουνω γραφει η δοτική κι εμείς μεταφράζουμε και λέμε, στο βουνό, εις το βουνό κλπ. Είναι το ίδιο; Τω βουνώ σημαίνει κάτι που υπάρχει μαζύ με τους δρόμους που οδηγούν σε αυτό, πώς τα πράγματα υπάρχουν μαζύ με τούς δρόμους, τις κλίσεις και τις έλξεις τους. Το νοιώθουμε ακόμα - γιατί ακόμα ζει μέσα μας ως ζωντανό πτώμα η πανάρχαιη γνώσι της δοτικής - πώς κάθε πράγμα είναι σαν ένας φάρος, μέ τις φωτεινές ακτίνες του που μας καθοδηγούν, κάθε πράγμα έχει την ελκτική του βαρύτητα, την αύρα του. Στο βουνό δεν σημαίνει τίποτα - μία αλήθεια έχει χαθεί, κι είναι ο άνθρωπος που πηγαίνει σα χαμένος προς το πράγμα - αυτό δεν μετέχει διόλου στην πράξι της πλησιάσματος.

Η δοτική του κοριτσιού σημαίνει τό φως πού εκπέμπει η ομορφιά της που με καλεί - η σύγχρονη μετάφρασι της δοτικής δεν γνωρίζει την έλξι - στην κόρη πηγαίνω μόνο ονομαστικά - κινούμενος από τα ένστικτα και τις ανάγκες. Εφυγε η δοτική και σβύσανε τα φώτα.

Αν είχαμε την ικανότητα να δούμε τα πράγματα με έναν τελείως νέο τρόπο, τότε θα μπορούσαμε να εισάγουμε μία νέα κλίσι. Ας πούμε, η κβαντική θεωρία, ίσως, απαιτεί νέες κλίσεις των ουσιαστικών. Γιατί στην κβαντική θεωρία, ανακαλύπτουμε έναν νέο τρόπο με τον οποίο το πράγμα υπάρχει κι εμείς μπορούμε να το γνωρίσουμε. Μία κατάστασι υπαρκτική που δεν μπορούσαμε να δούμε πριν.

Γι αυτό και η απώλεια μίας κλίσεως, της δοτικής, της κλητικής και της ευκτικής, της γενικής σε κάποιες περιπτώσεις κλπ - δεν είναι απώλεια της γλώσσας απλώς, είναι απώλεια κοσμου, χάνεται με κάθε χαμένη κλίση, ένας τρόπος υπάρξεως των πραγμάτων - κι αυτό είναι παρακμή. Κάτι χειρότερο από παρακμή.

***

Μία εφημερίς - σήμερα, αναφέρεται σε μικρό άρθρο, στίς γλωσσολογικές θεωρίες του Τσόμσκυ - όπου μέ δύο λόγια: οι άνθρωποι έχουν έμφυτη τήν ικανότητα της γλώσσας. Γεννιώμαστε με το δικαίωμα. Αν είναι αλήθεια, τότε, το ξαναγράφω, η ικανότητα αυτή ενυπάρχει με έναν τρόπο, ο τρόπος αυτός σχηματίζει μία φυσική ύπαρξι, ένα οργανο, του οποίου μπορούμε αν θέλουμε να ανακαλύψουμε τούς νόμους. Μία εσωτερική πρώτη γραμματική, πιθανότατα κοινή σε όλους τους ανθρώπους.

Ο Ηράκλειτος πρώτος έγραψε γιά τόν ξυνό λόγο, που σημαίνει ότι είχε συνείδησι της φυσικής καταβολής της αυτονομίας και της προτεραιότητας της γλώσσας.

Η γλώσσα χτυπάει σαν την καρδιά, έχει αίμα και φλέβες, ανήκει στο παρασυμπαθητικό σύστημα του ανθρώπου. Με γλωσσικούς όρους, η γλώσσα στοχάζεται τόν εαυτό της, σχηματίζει έννοιες και χαρίζει νοήματα στό καρέφτισμά της, - όπως όλα όσα κληρονομούνται γεννετικά, μας ανήκει αλλά μένει ξένη, αυτο-υπάρχει. Καθρεφτίζεται στούς νόμους της. Μας χρησιμοποιεί όπως μας χρησιμοποιούν τα μικρόβια και οι ιοί.

Τα απαρέμφατα, μεταξύ άλλων, μαρτυράνε αυτήν την συγκλονιστική αλήθεια, την οποία θέλουμε πλέον να αποφύγουμε. Τα απαρέμφατα, όπως και οι πτώσεις, οι χρόνοι των ρημάτων και οι κλήσεις των ουσιαστικών, δεν σχηματίστηκαν από τήν ανάγκη, ούτε με την συμφωνία των ανθρώπων, αλλά σχηματίστηκαν στο εσωτερικό της γλώσσας από τήν ίδια την γλώσσα. Οι ανθρωποι τα μίλησαν, και εφεύραν τις σημασίες τους.

Η γλώσσα αλλάζει λέμε - όμως ο άνθρωπος είναι που αλλάζει. Μερικοί, όπως ολοι σχεδόν οι νεοταξικοί σύγχρονοι γλωσσολόγοι, θεωρούν κυρίαρχο το δικαίωμα του ανθρώπου να ορίζει την γλώσσα σύμφωνα με τις ανάγκες του. Αυτό, εγώ το ονομάζω παρακμή.

Εχεις κληρονομήσει ένα κάστρο, και ζεις στόν αχερώνα.
Α. Φαρμάκης

Χριστιανισμός και Ελληνισμός

ΑΠΑΤΗ ΠΡΩΤΗ: η αρχαία Ελλάς είναι η Ελλάς των Ειδώλων, τήν οποία κατέστρεψαν οι Χριστιανοί.

Αναβίωσι μίας μορφής αρχαιοελληνικής ειδωλολατρίας - τύπου τουριστικού φολκλόρ βέβαια. Θέσι ηλίθια, ανιστόρητη, και κωμική. Εν τούτοις πλατιά διαδεδομένη κυρίως μεταξύ των καρεκλάδων και των κουλτουριαραίων της πλάκας.

Μερικά μόνο, να χουμε να λέμε.

1. Οταν ήρθε ο Χριστιανισμός, η Ελλάς ήτο ήδη υπό Ρωμαϊκή κατοχή κοντά 4 αιώνες. ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΙ ΤΩΝ ΡΩΜΑΙΩΝ - τίς συνέπειες της κατοχής - ΤΙΣ ΑΠΟΣΙΩΠΟΥΝ - για να στηρίξουν το επιχείρημα αφ ενός, αφ ετέρου δε όλα εκείνα τα μπαρμπούτσαλα περί Ελληνο/ρωμαϊκού πολιτισμού.

Αν υπήρξε ένας καταστροφέας της Αρχαίας Ελληνικής Πίστεως, αυτός ήταν η ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΑ. Ο Ρωμαϊκός θρησκευτικός Συγκριτισμός. Οταν επιτέλους ήλθε ο Χριστιανισμός στην Ελλάδα, ΔΕΝ ΒΡΗΚΕ ΕΔΩ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΕΡΕΙΠΙΑ.

Υπήρχαν, τήν εποχή του Αποστόλου Παύλου, στήν Αθήνα και αλλού, ναοί, φιλοσοφικές σχολές, φιλόσοφοι, ποιητές, Ελληνικός Πολιτισμός; Ας μας τόν δείξουν, επιτέλους. ΤΙΠΟΤΑ, Μιά χώρα άδεια, έρημη, ακατοίκητη, αγκάθια και πουρνάρια παντού, οι κάτοικοι φευγάτοι, οι νέοι ΜΙΣΘΟΦΟΡΟΙ σε ξένους στρατούς.

Να ταν μόνο αυτά! Οταν ήρθε ο Χριστιανισμός στην Ελλάδα, η παρακμή ήταν τελεία - θρησκείες δολοφονικές, με θυσίες ανθρώπων, εκτεταμένη χρήσι ναρκωτικών, πράγματα πρωτόγνωρα. Οι άνθρωποι κυριολεκτικά αποκτηνωμένοι - να συμμετέχουν σε όργια και συζητήσεις ηλίθιες, σε θρησκείες ηλίθιες, σε γλώσσες ξένες - όχι ελληνικές. ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ.

Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΣΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

Ειδ άλλως, σήμερα, θα μασταν κάτι σαν τους Ετρούσκους, μνήμη περασμένη, λαός νεκρός.

* * *

Είπα τηλεγραφικά πώς η ιστορία αυτή, η επίθεσι, βασίζεται πρώτα απ όλα σε μία ιστορική απάτη.

300 χρόνια σχεδόν μέχρι τήν εποχή του Μ. Κωνσταντίνου, καταδιώκουν τούς Χριστιανούς, τους σταυρώνουν, τούς καινε, τούς ρίχνουν στα λιοντάρια για να σπάνε πλάκα οι ειδωλολάτρες. Παντού, όχι μόνο στήν Ρώμη, αλλά και στην Αραπιά πού λές, ιδίως εκεί. Στην Αλεξάνδρεια μία εποχή, τούς τέλειωσαν οι Χριστιανοί, καί δεν είχε μείνει ούτε ένας να ταίσουν τα ζώα. Πλάκωνε ο όχλος και ανάγκαζε τους Χριστιανούς να θυσιάσουν στα είδωλα - ειδ άλλως Σταύρωσι. Δάσος οι Σταυροί, οι γδαρμένοι, οι παλουκωμένοι.

Και σαν λέμε ειδωλολάτρες, δεν εννοούμε ανθρώπους πού πιστεύουν στόν Δία και την Αφροδίτη. Πρώτα απ όλα οι αρχαίοι θεοί είχαν πεθάνει, δεν υπήρχαν. Μιλάμε γιά βάρβαρες, αιματηρές, ανθρωποθυσιαστικές λατρείες και για σκοτεινά μυστήρια. Απ αυτή τήν νεοταξική θεωρία, περί καταστροφικού χριστιανισμού, τίποτα δεν στέκεται.

Αν δεν καταλάβουμε τήν εποχή εκείνη —της απολύτου παρακμής, τι να λέμε;

Κι ύστερα, ο Χριστιανισμός, ξαφνικά, με τήν απόφασι ενός Βασιλιά, από κατατρεγμένος και καταματωμένος, έγινε ξάφνου κυρίαρχος; Οποιος ισχυρίζεται τέτοια πράγματα, απλώς δεν ξέρει πού πάν τα τέσσερα.

Σκέψου, όλοι αυτοί, οι μάρτυρες, οι Χριστιανοί, απ τήν μία άκρη της Αυτοκρατορίας ως τήν άλλη, ποιοί ήσαν; Οταν ο Μεγας Κωνσταντίνος κατάλαβε ότι η περισσότεροι του στρατού του ήσαν Χριστιανοί, πώς είχαν γίνει; Είμαστε κοντά στους διωγμούς ακόμα και μιλάμε γιά τις λαϊκές μάζες της Αυτοκρατορίας. Και στήν Αλεξάνδρεια και στήν Δαμασκό και στήν Ρώμη και την Αθήνα. Αλλά τι να πούμε - εμείς πού σήμερα παριστάνοντας τους πονηρούς και τους έξυπνους, περιφρονούμε βαθύτατα τόν λαό - τήν μάζα - άντε μετά να καταλάβουμε τι συμβαίνει. Τότε ή τώρα. Οπότε λίγη θάλασσα, λίγη ποίησι και τ αγόρι μου.

Αυτή είναι η ιστορική διάστασι του θέματος, ούτε η σπουδαιότερη, ούτε αναγκαία. Ούτε καν αναφέρεται παρά μονάχα με τα γνωστά κλισέ. Χωρίς μυαλό και περιεχόμενο. Η αλλη διάστασι, η σημερινή, οι επιδιώξεις και οι σκοποί της επιθέσεως, είναι πολύ σπουδαιότερη.

* * *

1. Ο Χριστιανισμός ήρθε τελικά σε έναν κόσμο παρακμής.

Αυτό είναι ένα επιχείρημα που έθεσα. Απάντησε μόνο ο Σ.: “Είχαν πεθάνει μετά Χριστόν οι αρχαίοι θεοί; Και ο Πλούταρχος, λογουχάρη, τι έκανε; Αν ήταν πια τόσο παρακμασμένη η παλιά θρησκεία, θα έσβηνε με ένα φου, με ένα φύσημα, θεόπνευστο βεβαίως, του πρώτου τυχόντος αυτοκράτορα.”

Απαντώ μ ένα απόσπασμα του Λουκιανού. Ορίστε, η κατάστασι στήν Αθήνα, να ξέρουμε γιατί μιλάμε. Είναι επί του θέματος. Θεών Εκκλησία:

Πές μου Δία, πώς μας κουβαλήθηκαν ο Αττις, ο Κορύβας κι ο Σαβάζιος; Πώς πλάκωσε εκείνος ο Μίθρας, με τήν Τιάρα πού ούτε κάν ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΕΝ ΜΙΛΑΕΙ; Κι ο Ανουβις, ο σκυλομούρης, πού περνάει γιά Θεός επειδή γαυγίζει; ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ ΔΙΑ, ν αναφέρω τίς ΜΑΪΜΟΥΔΕΣ καί τούς ΤΡΑΓΟΥΣ πού ήρθαν καί εγκαταστάθηκαν σαν Θεοί στόν δικό μας Ουρανό. ΠΩΣ ΤΟ ΑΝΕΧΕΣΤΕ ΘΕΟΙ ΝΑ ΛΑΤΡΕΥΟΝΤΑΙ (τα ζώα) ΤΟ ΙΔΙΟ Ή ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΣΑΣ; Κι εσύ Δία, πώς ανέχεσε να σου φυτεύουν κέρατα στο κεφάλι;

Η ιστορία είναι γνωστή, οι επιπτώσεις της Ρωμαϊκής κατοχής επίσης, δεν υπάρχει σοβαρός αντίλογος επ αυτών. Από εδώ ξεκινούν όλα. Ο Χριστιανισμός έσωσε τόν Αρχαίο Κόσμο. Ο Χριστιανισμός είναι η συγκεφαλαίωσι και η συνέχεια. Ο Χριστιανισμός έδωσε τις λύσεις καί ανέστησε έναν κόσμο νεκρό. Ο Χριστιανισμός είναι ο αρχαίος κόσμος, η αδιάσπαστη συνέχεια και η φυσική του πορεία.

Να το πώ αλλοιώς. Είναι ο ίδιος, ο Αρχαίος Ελληνικός Κόσμος - ο Χριστιανισμός είναι η τελευταία ίσως μεγάλη επιλογή καί ανακάλυψι του Αρχαίου Κόσμου και η απόφασι της διαχρονικής του πορείας.

* * *

Λένε πώς ο Χριστιανισμός είναι μία ιουδαϊκή αίρεσι, θρησκεία, φιλοσοφία, πές το όπως θέλεις, πού ήρθε και πλάκωσε καί κουκούλωσε και εξαφάνισε τό αρχαίο ελληνικό πνεύμα. Το έγραφαν καί τα βιβλία σου. Δεν είναι αληθινό. Δεν είναι ο Χριστός φορέας μιάς ιουδαϊκής φιλοσοφίας ή μιάς ιουδαϊκής κοσμοθεωρίας. Αυτό το εννοουν σιωπηρώς οι απατεώνες.

Ο Χριστιανισμός ήρθε κι έκατσε στόν Ελληνικό κόσμο, όχι ο ιουδαϊσμός της παλαιάς διαθήκης. Δεν νομίζω ότι υπάρχει σοβαρός άνθρωπος που να ταυτίζει τόν Χριστό με τόν ιουδαϊσμό. Είναι αστείο, αλλά το γεγονός πώς οι Εβραίοι δεν έγιναν Χριστιανοί, δεν σας λέει τίποτα; Και ακόμα μεγαλύτερο αστείο, ανάλογα με τους δικούς μας απατεώνες κι αυτοί από τήν πλευρά τους υποστηρίζουν πώς ο Χριστιανισμός απηχεί τήν ελληνική σκέψι που προσπαθεί να αλλοιώση και να καταστρέψη την ιουδαϊκή. Χα!

Μήτε ο Απόστολος Παύλος, κεντρική μορφή και βασικός υπεύθυνος της Χριστιανικής οικουμενικότητος, είναι φορέας ιουδαϊκών αντιλήψεων καί κοσμοειδώλων. Ειδικά ο Απόστολος Παύλος, Ρωμαίος στήν συνείδησι καί τόν Λόγο, δηλαδή πολίτης με αίσθησι Αυτοκρατορική - όχι ιουδαίος χωρικός.

Αυτό είναι το πρώτο. Οι απατεώνες δηλαδή θα έπρεπε να αποδείξουν τήν σχέσι του Χριστιανισμού με τον παλαιοδιαθητικό ιουδαϊσμό. Υπάρχει αυτή η σχέσι;

Δεύτερο σκέλος της απάτης. Δεν υπάρχει ιουδαϊκό κοσμοείδωλο. Η Ιουδαία την εποχή εκείνη είναι μία μικρή ασήμαντη επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Με ποιό τρόπο τα επεισόδια της ιστορίας ενός βασικά αγροτονομαδικού λαού, κατέστησαν θρησκεία όλης της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας; Της Ελληνορωμαϊκής αυτοκρατορίας. Πώς υποχώρησαν οι Πλάτωνες και οι Αριστοτέληδες, ο Δίας, η Αθηνά και οι εσωκοσμικοί λογικοί θεοί σου, στα παραμύθια ενός ασήμαντου μαραγκού - όπως λένε - ηγέτη μιάς ασήμαντης επαναστάσεως, σε ένα ασήμαντο χωριό μιάς τεράστιας Αυτοκρατορίας; Απαντούν οι απατεώνες σε αυτό; Χλωμά και χλεμπονιάρικα.

Ούτε ο Χριστός και ο Χριστιανισμός είναι φορείς ιουδαϊκών κοσμολογιών λοιπόν. Ούτε ποτέ έλαβε χώρα στήν Ελλάδα ή όπου αλλού μάχη ή πόλεμος θρησκευτικός ή φιλοσοφικός μεταξύ Ελληνικού και ιουδαϊκού πνεύματος. Αυτά από την μία πλευρά.

Από τήν άλλη, ναί, ο Χριστός είναι Εβραϊκής καταγωγής και πράγματι η Εκκλησία δέχεται την Παλαιά Διαθήκη στις Διαθήκες της πίστεώς μας. Αυτό όμως είναι άλλο θέμα καί δεν έχει σχέση με κανένα " ιουδαϊκό πνεύμα ". Η Εκκλησία επίσης θεωρεί προ Χριστού Αγίους και αγιογραφεί τόν Πλάτωνα, τόν Σωκράτη και τον Αριστοτέλη. Η Εκκλησία μας, η Ορθόδοξι Ελληνική Εκκλησία, στηρίζει τόν Λόγο της στόν Πλάτωνα καί τόν Αριστοτέλη - οι Πατέρες, ο Μεγας Βασίλειος, εχρησιμοποίησε το λεξιλόγιο και τίς εννοιες του Νεοπλατωνισμού για να εκφράση τα όρια της πίστεώς μας. Πού βλέπετε διαμάχη ή υποχώρησι; Δεν υπάρχει πουθενά, παρα μόνο στις βαριοκεφάλες των απατεώνων.

Το ακριβώς αντίθετο είναι αληθινό, το βεβαιώνει η ιστορία. Ο Χριστιανισμός " έσωσε" τόν Ελληνισμό, τόν έσυρε από τήν ρωμαϊκή παρακμή καί τόν εκτόξευσε στους μέλλοντες αιώνες, μέχρι τις ημέρες μας.

* * *

Μήτε ο Πρόκλος, μήτε ο Σιμπλίκιος συνιστούν ολόκληρο πολιτισμό. Κι εμείς έχουμε τον Ελύτη και τον Σεφέρη και ο ελληνισμός της Αιγύπτου τον Καβάφη, αλλά τι σημαίνει αυτό; να, το τι σημαίνει το αναλύει ο ίδιος ο Καβάφης...

Αλλά μιλάμε για αιώνες. Από την κλασσική αρχαιότητα μέχρι τον Χριστιανισμό μεσολαβούν 500 χρόνια - και η δράση εκατομμυρίων ανθρώπων. Δεν νομίζω πως μπορεί κάποιος, ακόμα και οι ιστορικοί, να συλλάβει όλες τις παραμέτρους τόσο μεγάλων χρονικών περιόδων. Πιστεύω πως μιλώντας γι αυτά τα θέματα, περισσότερο μιλάμε γιά το τώρα και το σήμερα, παρά για τους καιρούς εκείνους. Αλλά αυτό είναι γνωστό. Και υπενθυμίζοντάς το, συνεχίζω ακάθεκτος.

Λοιπόν, την εποχή του Πρόκλου δεν υπάρχει ο αρχαίος κόσμος. Εχει χαθεί οριστικώς αιώνες πριν. Αιώνες πριν έχει καταρρεύσει η οικονομία του, η θρησκεία του, το πολιτικό του σύστημα. Οι πόλεις έχουν διαλυθεί και οι κάτοικοι τους έχουν αλληλοσφαγεί σε εμφυλίους πολέμους.

Κι υστερα ήρθαν οι Ρωμαίοι. Και ο ελληνικός κόσμος κατάντησε δούλος - να στεφανώνει τον Νέρωνα αρματηλάτη και νικητή. Και οι Ρωμαίοι έμειναν εδώ επίσης μερικούς αιώνες.

Την εποχή του Χριστού και του αποστόλου Παύλου, ο αρχαίος ελληνικός κόσμος ήταν ήδη προ καιρού νεκρός. Κι αν τον ανάστησαν κάποιοι ήσαν οι Χριστιανοί - μόνο αυτοί πολέμησαν την σκλαβιά. Εξ ου και το εν τούτω νίκα. Με το σταυρό. Οι εθνικοί τα χαν κάνει προ πολλού πλακάκια με τους κατακτητές - ή δεν ήσαν κατακτητές οι Ρωμαίοι; - και ταξίδευαν στην Ρώμη επιδεικνύοντας την ένδοξη κληρονομιά τους στα γήπεδα, τα στάδια, τα τσίρκα - η ελληνική ατραξιόν.

Μόνο χάρη στους χριστιανούς ο ελληνικός αρχαίος κόσμος αναγεννήθηκε - από βαριές στάχττες - αναμορφώθηκε και με την νέα του μορφή, όχι μόνο έζησε, αλλά δημιούργησε μιά αυτοκρατορία που βάσταξε 1000 χρόνια.

* * *

Τα Φαγιούμ μαρτυράνε ένα κρίκο που σώνεται στην Ανατολή, όχι στην Δύση. Εχει σημασία να το πούμε κι αυτό. Γιατί ανακαλύπτουμε την ομοιότητα, την αναλογία και την συνέχεια εκεί, στα Φαγιούμ και τις αγιογραφίες του Σινά, όχι στις ρωμαϊκές νταμαροκοτρόνες.

Κι αν δεν φτάνουν αυτά για να αποκαλύψουν την συνέχεια, είναι η μουσική - από την αρχαία Ελλάδα, (όρα το απέραντο έργο του Χάλαρη - αγνοείται συστηματικά -) - μέχρι τα ρεμπέτικα. Είναι οι χοροί - όμοιοι με τους αρχαίους χορούς - οι λαϊκοί χοροί ως τα ζειμπέκικα και τα χασάπικα.

Είναι η θρησκευτική έκφρασι - οι αρχαίοι προσευχόντουσαν στην Αφροδίτη, φιλώντας τα τρία δάχτυλα του χεριού τους ενωμένα, αντίχειρα, δείκτη και μέσο - όπως κι εμείς σήμερα - λέμε μαζί « μπουκιά και συγχώριο » - με τις παλίμψηστες ζωγραφιές και τα παλίμψηστα ξωκλήσια - η μιά εικόνα πάνω στην άλλη στον ίδιο τόπο - (ορα τα ξωκλήσια των Κυθήρων που ανακάλυψε ο Κύρου (αρχαιολόγος περιπατητής) - με αρχαίο ιερό των Κρητών (!!!), τόσο παλιό, από την εποχή του Κρητικού εποικισμού.

Δεν είναι μόνο αυτά - είναι κι άλλα - όπως ο τρόπος που κατασκευάζονται τα καίκια - (αυτά που τώρα δίνει η ΕΕ 1 εκατομμυριάκι σε όποιον ψαρά κάνει το καίκι του καυσόξυλα) - οι στάμνες, τα κεντήματα, τα έπιπλα, οι ανεμόμυλοι και οι περιστεριώνες, τα σπίτια - (όρα την μελέτη του Αρη Κωνσταντινίδη, για τα αυθαίρετα των Ελλήνων, όπου αποκαλύπτει τις ομοιότητες με τα αρχαία μέγαρα (!!!)) κλπ κλπ κλπ

Γράφω μόνο για τα υλικά - αυτά που έχουν βάρος και μέγεθος, για να πεισθούν - σιγά! - οι άπιστοι. Και επαναλαμβάνω το ερώτημα και την απάντησι. Αυτά όλα - κι άλλα τόσα, όχι ξεχωριστά και ένα ένα όπως τα γραψα εγώ εδώ βιαστικά και πρόχειρα, αλλά όλα μαζί, σαν ένα ενιαίο και αδιάσπαστο γεγονός που ονομάζεται «συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού», σε ποιό χώρο συνέχισαν να ζουν και να αναπτύσωνται, ώστε να τα παρατηρούμε εμείς σήμερα και να ομολογούμε αυτήν την αδιάσπαστη συνέχεια; Στην Ρώμη και τη Δύση; Με τον Καρλομάγνο, τους πειναλέους Σταυροφόρους, τους Πάπες και τον Ρομπέν των Δασών;

Στο Βυζάντιο λοιπόν. Μέσω του Βυζαντίου. Του Χριστιανικού Βυζαντίου. Του Θεοκρατικού Βυζαντίου.

Αυτό δεν αλλάζει παρά μόνο με παραλογισμούς και επιπολαιότητες.

Α. Φαρμάκης

Δίδυμα κείμενα για ομώνυμους πύργους

Ας εξετάσουμε ορισμένα αποσπάσματα από το βιβλίο "Καθαρός Πόλεμος" του Πωλ Βιριλιό, για να δούμε πως μπορούν να φωτίσουν την τωρινή μας κατάσταση. Καταρχήν, “Σε τελική ανάλυση, στόχος του Καθαρού Πολέμου είναι η αναισθησία”. (...) Αναισθησία με ποιά έννοια; Οι αμερικάνοι δεν μιλάνε στην κουλτούρα τους, εκείνη τους μιλάει (όπως προανέφερα, πρόκειται για μια περίεργη αναισθησία, η οποία δρα εν μέσω της πλήρης αποκαλύψεως των πάντων, την ωμή προφάνεια της αλήθειας. Μπορούμε να την σκεφτούμε σωστότερα ως την αναισθησία του καθαρού και παθητικού «θεατή», για να δανειστούμε την ορολογία της “Κοινωνίας του Θεάματος” του Γκυ Ντεμπόρ. Ο θεατής βλέπει τα πάντα αλλά δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για τίποτα).

Και είμαστε σίγουρα «αναίσθητοι», με την έννοια ότι δεν αντιδρούμε (ή δεν συνειδητοποιούμε) στο γεγονός ότι ο τρόπος ζωής μας τα τελευταία πενήντα χρόνια αντιστοιχεί σε ανοικτό πόλεμο μεταξύ ημών και των ανθρώπων που μας παρέχουν φθηνά καταναλωτικά αγαθά ή πληρώνουν το τίμημα για αυτά. Αυτό ισχύει ιδιαιτέρως για τους ανθρώπους της Μέσης Ανατολής, στους οποίους έχει ειπωθεί, πάνω κάτω: “Θα υποφέρετε την αδικία και την ντροπή της εγκαθίδρισης ενός στρατιωτικού κράτους (Ισραήλ) στην περιοχή σας, υπό την αιγίδα της Δύσης. Θα υποφέρετε και θα ζείτε στην φτώχεια, εν αντιθέσει με τους ηγέτες σας, οι οποίοι θα σας διοικούν επειδή εμείς τους διαλέγουμε. Σε αντάλλαγμα θα μας δίνετε φθηνό πετρέλαιο ώστε η Τζένεραλ Μότορς και οι μεγάλες πετρελαϊκές να συνεχίσουν να κερδοφορούν, οι αμερικάνοι να μπορούν να οδηγούν ό,τι σιδερένιο τέρας επιθυμούν, και τα προάστια μας να συνεχίσουν να οργανώνονται με βάση την αρχή "Μπές στ' αμάξι ή κάτσε σπίτι".”

(...) Αν επιμένουμε στον τρόπο ζωής που η καταναλωτική κουλτούρα, το διεθνές κεφάλαιο και ο στρατός μας παρέχουν, θα πρέπει να δεχθούμε ως τίμημα αυτών των προνομίων το ότι μια μεγάλη μερίδα του υπόλοιπου κόσμου θα μας θεωρεί κάτι ανάμεσα σε σατανάδες και ιμπεριαλιστές (όχι πολύ μεγάλη διαφορά). Θα πρέπει να επωμιστούμε επίσης το περιοδικό καθήκον να ρίχνουμε που και που μερικές βόμβες, σκοτώνοντας έτσι και μερικούς πολίτες, πχ. «κατα λάθος» ανατινάζοντας κάποιο νοσοκομείο στο Σουδάν, δηλαδή να έχουμε τους εκλεγμένους ηγέτες μας να δρουν ως κρατικοί τρομοκράτες. Και θα πρέπει επίσης να στέλνουμε τους φαντάρους μας να σκοτώνονται σε διεθνείς αποστολές για την διατήρηση των προνομίων μας. (...)

Είναι νομίζω ξεκάθαρο ότι τείνουμε προς αυτή ακριβώς την επιλογή, ακόμα και αν η απόφαση μας είναι «υποσυνείδητη» —δηλαδή μη υποκείμενη σε υπεύθυνη ηθική κρίση. Αλλά ακόμα και να φέρναμε το ζήτημα στο προσκήνιο, αν δηλαδή βλέπαμε την αλήθεια και αντιμετωπίζαμε τις πραγματικές συνέπειες των επιλογών μας, φοβάμαι ότι η απάντηση μας θα ήταν: “Δέχομαι τις προυποθέσεις του Καθαρού Πολέμου. Κατανοώ ότι η διατήρηση των προνομίων μου εξαρτάται από την δυστυχία των άλλων και δέχομαι να υπόκειμαι στην περιστασιακή τρομοκρατική επίθεση και στην ακόλουθη στρατιωτική επιτήρηση για να διατηρήσω αυτά τα προνόμια.”

Κέρτις Ουάιτ, The Middle Mind, Penguin Books.

Κι από τις θεωρίες και τα βιβλία -που κατά βάσι τα περιφρονώ - προτιμώ να βλέπω και ν ακούω την γνώμη των ανθρώπων - την πηγή δηλαδή. Σήμερα (σημ: μετά την πτώση των διδύμων πύργων) συζήτησα σε λίστες και πίνακες συζητήσεων ώρες πολλές με αμερικανούς. Η κατάστασί τους είναι τραγική.

Κατ αρχάς να πω ότι τους πάω κατά την έκφρασι του Χριστοδούλου. Είναι απλοί, συναισθηματικοί, εξωστρεφείς, έξυπνοι, - παρα τα αφελώς λεγόμενα - και αγαπούν την ελευθερία, αναγνωρίζουν την γενναιότητα, εκτιμούν την αυτοθυσία και την προσφορά, παραμένουν βαθύτατα δημοκρατικοί. Επίσης είναι ειλικρινείς.

Λοιπόν, είναι αδύνατον να αντιληφθούν τα αίτια του κακού που τούς βρήκε - το οποίο είναι όντως μεγάλο - ενας στιγμιαίος πόλεμος με αμέτρητα, χιλιάδες θύματα. Πριν απ όλα, σημειολογικώς, κατάλαβα: αισθάνονται ευνουχισμένοι. Οι δίδυμοι πύργοι ψηλοί μέχρι τα σύννεφα με 50.000 εργαζομένους - ειρωνία: σώθηκαν μόνο οι καπνιστές που είχαν βγει από το κτίριο για μιά κλεφτή τζούρα - στην πραγματικότητα των συμβόλων ήσαν οι όρχεις της υπερδύναμις, όρχεις και πέη τεχνολογίας και οικονομίας ταυτόχρονα. Τα σήμαντρα της επιτυχίας αλά αμερικάνα - οι πύργοι της Βαβέλ. Και τους τα κόψανε σύρριζα. Θα τους ξαναχτίσουμε πιό ψηλούς, είπε ο Μπούσης - ξέρει τι λέει κι αισθάνεται τον συμβολισμό.

Επί της ουσίας: δεκάδες οι ελληνικές συζητήσεις και σ όλες και απ όλους ακούω τήν εξής απίθανη μπαρούφα: “Οι Αμερικανοί - ο λαός - πρέπει να αντιληφθή τις αιτίες - και η κύρια αιτία είναι η πολιτική των κυβερνήσεών του.”. Με άλλα λόγια - οι Αμερικανοί είναι ηλίθιοι.

Δεν είναι. Γνωρίζουν πολύ καλά τι κάνουν. Γνωρίζουν την βαρβαρότητα, το μίσος, την τυφλή βία. Βλέπουν τα βομβαρδισμένα σχολεία στην Γιουγκοσλαβία τρώγοντας ποπκόρν - όμως καταλαβαίνουν. Και κυριολεκτικά μισούν όποιον αποκαλύπτει την αναλογία - η οποία είναι ταυτόχρονα και η ιστορική τους μνήμη. Αναγνωρίζουν με άλλα λόγια, στις πράξεις και τα έργα των τρομοκρατών, τις δικές τους πράξεις και τα δικά τους έργα και τρομοκρατούνται. Δεν είναι αφελείς, ούτε αθώοι.

Παριστάνουν μόνο τους αφελείς και τους αθώους - γιατί μόνο έτσι μπορούν να επιζήσουν. Το φράγμα της τεχνολογίας που τους χωρίζει από την ανθρωποφαγική αγριότητα είναι λεπτό σαν ρυζόχαρτο - το ξέρουν κι αυτό. Στα κινηματογραφικά έργα τους, την ώρα που το τέρας κυνηγάει τον ήρωα, την ώρα εκείνη το αυτοκίνητο δεν παίρνει μπροστά, το ηλεκτρικό δεν ανάβει - οταν πλησιάζει το σκοτάδι η τεχνολογία τους εγκαταλείπει.

Γι αυτό και η απάντησί τους θα ναι τρομερή, βίαιη, τυφλή - δεν μπορούν να κάνουν αλλοιώς. Αν δεν απαντήσουν έτσι, θα διαλυθούν - κι αυτό ισχύει για όλον τον δυτικό κόσμο.

Η διαπίστωση αυτή είναι ένα μόνιμο και σταθερό μοτίβο στις τέχνες τους - την ζωγραφική, το μυθιστόρημα, τον κινηματογράφο.

Δεν μου έκανε λοιπόν μεγάλη εντύπωσι όταν διαπίστωσα στις σημερινές συζητήσεις μου, πως ακόμα και οι πιό μορφωμένοι και καλλιεργημένοι απ αυτούς, κατά βάθος πιστεύουν στην ανωτερότητά τους, στο πρωτείο τους έναντι όλων των άλλων ανθρώπων της γης - και συνακόλουθα, οι τρομοκράτες δρούν από φθόνο και μίσος. Φθόνο για τις επιτυχίες τους, τα καλά τους, τις ελευθερίες τους, τα αγαθά τους, τις γυναικάρες τους, τα γρήγορα αμάξια τους. Για όλα αυτά δηλαδή που χρησιμεύουν στους ίδιους σαν προσωπεία, πίσω από τα οποία κρύβουν την δική τους βαρβαρότητα που συνεχώς τους απειλεί.

Οσο για τους τρομοκράτες. Μπορεί να χουν όλα τα δίκαια με το μέρος τους, ο καθένας με 70 νεκρούς στην οικογένειά του, να βρίσκονται εν βρασμώ ψυχής, απελπισμένοι, σε αδιέξοδο, κατατρεγμένοι και σφαγμένοι - συμφωνώ σ όλα. Ομως δεν πας σε αντίποινα να σφάξης την οικογένεια του ενόχου - την γυναίκα, την πεθερά και τα παιδιά του όπως κάνανε αυτοί. Κτηνωδία σκέτη.

Το έκαναν πρώτοι τα σημερινά θύματα και στην νιοστή ακούω την απάντησι. Χαίρω πολύ. Να που γίναμε ίδιοι κι όμοιοι.

Α. Φαρμάκης

Χαρητομενιές...

Ο Γιάννης Χάρης, μεταφραστής και ειδικός των ΝΕΩΝ επί των γλωσσικών (όπως π.χ. ο Πρετεντέρης είναι ο ειδικός επί των πολιτικών θεμάτων), μας παραθέτει την ανθολογία “μπεστ σέλερ κοινοτοπίας” που συνέλεξε από συνέντευξη του Διονύση Χαριτόπουλου στην Ελευθεροτυπία (2/3/2008). Ο οποίος, Δ.Χ, αποτελεί, κατά τον κ. Χάρη, “ικανότατο πλασιέ μπεστ σέλερ στερεοτύπων και κοινοτοπιών”.

Παραθέτω τα σχόλια μου επί του σχολιασμού. Με έντονη γραφή, αυτά του κ. Χάρη.

Ο λόγος, μεταξύ άλλων, για τη σημερινή Ελλάδα, που άλλαξε, προς το χειρότερο, ούτε λόγος… Και η επόμενη ερώτηση:

«Οι αλλαγές αυτές καθρεφτίζονται και στη γλώσσα; Φτωχαίνει;»

Απάντηση:

«Η ανησυχία για την πτώχευση της γλώσσας και την αλλοίωση των νοημάτων δεν είναι υπερβολική. Μόνο που η γλώσσα αλλάζει αργότερα από τα ήθη, πρώτα αλλοιώνεται και ξεστρατίζει το ανθρώπινο φέρεσθαι και μετά το ομιλείν. Όσες λέξεις χρειάζονταν πιο παλιά δύο αχθοφόροι για να συνεννοηθούν στη δουλειά τους τόσες –και ίσως λιγότερες– χρειάζονται σήμερα δύο γιάπηδες με πανεπιστημιακά διπλώματα. Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο, καθώς οι επιπτώσεις της τεχνικής σκέψης στην “ουσία” του ανθρώπου είναι ήδη εμφανείς».

Πρώτο παράδειγμα κοινοτοπίας, και δη βλακώδους, κατά τον κ. Χάρη.

Ας δούμε έναν άλλο κοινοτοπάρχη (sic) που επαναλαμβάνει τα ίδια.

Γράφει ο Κρίστοφερ Λας: “Η μαζική εκπαίδευση, υποσχόμενη να εκδημοκρατίσει την κουλτούρα που παλαιότερα επιχωρίαζε στις προνομιούχες τάξεις, κατέληξε να αποβλακώνει τους ίδιους τους προνομιούχους. Η σύγχρονη κοινωνία, αν και κατάφερε να δημιουργήσει ένα χωρίς προηγούμενο επίπεδο τυπικής εκπαίδευσης, παρήγαγε ταυτόχρονα νέες μορφές αμάθειας. Ολοένα και πιο δύσκολα οι άνθρωποι χειρίζονται την γλώσσα τους με άνεση και ακρίβεια, ολοένα και λιγότερο θυμούνται βασικά γεγονότα της ιστορίας της χώρας τους, ολοένα και πιο δύσκολα είναι σε θέση να κάνουν λογικές αφαιρέσεις ή να κατανοούν γραπτά κείμενα εκτός από τα υποτυπώδη”

Υπερθεματίζει ο Γκυ Ντεμπόρ: “Δεν είναι επομένως παράξενο που οι μαθητές, απ’ την παιδική τους ηλικία, ξεκινούν χωρίς δυσκολίες και με ενθουσιασμό απ’ την Απόλυτη Γνώση της πληροφορικής, ενώ αγνοούν όλο και περισσότερο την ανάγνωση, που απαιτεί αληθινή κρίση σε όλη την έκταση του κειμένου κι επιπλέον είναι η μόνη που μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση στην τεράστια προθεαματική ανθρώπινη εμπειρία. Διότι η συζήτηση σχεδόν πέθανε, και σε λίγο θα πεθάνουν και πολλοί από εκείνους που ήξεραν να μιλάνε.”.

Αλλά είπαμε, τέτοιες απόψεις είναι "βλακώδεις κοινοτοπίες", μπροστά στην αποψάρα του κ. Χάρη ότι ουδέν πρόβλημα και όλα είναι υπέροχα στην αενάως εμπλουτιζόμενη γλώσσα μας (—τα λέει και η γλωσσολογία) και την αενάως εκσυγχρονιζόμενη ελλάδα μας (—το λένε και τα ΝΕΑ).

Άλλα αποσπάσματα:

Α.Δ. «Παρεμπιπτόντως, τι γνώμη έχετε για τον νέο αρχιεπίσκοπο;»
Δ.Χ. «Δεν με αφορά το θέμα, άρα δεν ανακατεύομαι. Βέβαια, μου τη δίνει ο χλευασμός και η επιθετικότητα των τάχα προοδευτικών και μοντέρνων εναντίον της θρησκείας. [...] Η θρησκεία είναι μια λαϊκή φιλοσοφία και μια ικανή παρηγοριά για τη μεταφυσική αγωνία του απλού ανθρώπου. Αν του την πάρουμε, με τι θα αναπληρώσουμε το κενό, με την εικόνα του Ρουβά ή της Φαραντούρη;»

(Όχι σχόλιο, εννοείται, μόνο την υπενθύμιση ότι ο Διονύσης Χαριτόπουλος, που δεν τον αφορά το θέμα, άρα δεν ανακατεύεται, πρόσφατα ακόμα, στις πιο άγριες χριστοδουλικές ημέρες, είχε υπογράψει υπέρ της αναγραφής του θρησκεύματος στις αστυνομικές ταυτότητες και της διεξαγωγής δημοψηφίσματος –βλ. παλαιότερη συνέντευξή του στη Μικέλα Χαρτουλάρη, Ταχυδρόμος 262, 5.3.05.)

“Όχι σχόλιο, εννοείται” (sic), μόνο θα μας υπενθυμίσει κάτι. Συγκεκριμένα, θα μας υπενθυμίσει ότι ο Χαριτόπουλος υπέγραψε υπερ του δημοψηφίσματος για τις ταυτότητες πριν από επτά χρόνια —μπράβο μνήμη ο Χάρης! Άρα πως τολμά τώρα —επτά έτη μετά, να λέει ότι δεν τον αφορά το θέμα του νέου αρχιεπισκόπου;

Απομένει η έξυπνη έκφραση για τις “πιο άγριες χριστοδουλικές ημέρες”. Διαλεγμένη με μαστοριά ώστε να δώσουμε την εντύπωση ότι μιλάμε για μια περίοδο που άφησε βαθιές πληγές στην ελληνική κοινωνία, κάτι σαν την νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου. Όπου “άγριες χριστοδουλικές ημέρες” ίσον καμμιά εκατοστή δηλώσεις του Χριστόδουλου στα ΜΜΕ, πέντε δέκα μαζώξεις πιστών και η συλλογή υπογραφών. Άγριες πράγματι ημέρες, που να τις σηκώσει η δύσμοιρη δημοκρατία μας.

Α.Δ. «Πώς σας φάνηκε η ήττα του Τάσσου Παπαδόπουλου στην Κύπρο;»
Δ.Χ. «Κρίμα. Είναι πραγματικά σπουδαίος πολιτικός, με σπάνιο ήθος και αξιοπρέπεια.»

Παρατίθεται και αυτό ασχολίαστο από τον κ. Χάρη. Άλλο ένα παράδειγμα "βλακώδους κοινοτοπίας", βγαίνει αβίαστα το συμπέρασμα του αναγνώστη.

Α.Δ. «Γιατί αρνηθήκατε να μεταφραστούν τα βιβλία σας στην Τουρκία;»
Δ.Χ. «Είναι σαν να απειλούν το σπίτι σου οι τραμπούκοι της γειτονιάς κι εσύ να τους βγάζεις σοκολατάκια!»

Και αυτό ασχολίαστο. Προφανώς ως πολύ κοινότοπο.

Μακάρι να ’ταν μοναχά βλακεία…

Είναι όμως και άλλα. Ποιά; Δεν μας εξηγεί ο έγκριτος αθρογράφος αλλά εύκολα τα βάζει κανείς με το νού του. Εθνικισμός, παλαιοκομμουνισμός, αντι-ευρωπαϊσμός, τίποτες συμφέροντα, ...

Μια αδιάφορη καταχώρηση σε ένα ιστολόγιο, θα πεί κάποιος, ποιός ο λόγος αναπαραγωγής της; Απλά ήθελα να δείξω τον κλασσικό τρόπο “προοδευτικής” (ο Μανιτού να την κάνει) κριτικής. Τα πάντα στιγματίζονται ως περίπου εθνικιστικά, όποια ανησυχία περί παρακμής σε καθιστά περίπου νοσταλγό της χούντας και την θέση των επιχειρημάτων παίρνουν οι επί προσωπικού επιθέσεις —και αυτές χωρίς περιεχόμενο και σύνδεση.

Να, ο Δ.Χ είναι πλασιέ κοινοτοπιών (δεν μας υποδεικνύεται καμμία, συγκεκριμένα και με επιχειρήματα), ο Δ.Χ λέει ότι δεν τον αφορά ο αρχιεπίσκοπος (και ως επιχείρημα περί του αντιθέτου προτάσσεται το ότι προ επταετίας υπέγραψε υπερ του δημοψηφίσματος για τις ταυτότητες), σπόντα ότι δεν είναι μόνο η βλακεία αλλά και κάτι άλλο (δεν μας καταδεικνύουν ούτε την βλακεία ούτε, φυσικά, ό,τι άλλο), κ.ο.κ.

Ας ανοίγομεν και κάνα βιβλίο...

Πότε ανακάλυψε η Oρθοδοξία ότι ο γάμος αποτελεί μυστήριο; Από θεολόγους, ανάμεσά τους ο καθηγητής της Θεολογικής και της Φιλοσοφικής σχολής του Πανεπιστήμιου Αθηνών και Γραμματέας της Ι.Συνόδου του πρώτου ελληνικού Βασιλείου, ο αρχιμανδρίτης Θεόκλητος Φαρμακίδης, έχει υποστηριχθεί πως μόνον μετά το 1204, ο γάμος απέβη εκκλησιαστικό μυστήριο.

Όσον αφορά στην Βυζαντινή Πολιτεία, ο Ιλλυριός χασάπης άγιος Ιουστινιανός (Ουπράβντα), με έναν νόμο (Νεαρά οδ΄-κεφ δ΄) το 538, αναφέρθηκε στα του γάμου: Καθόρισε τρεις κατηγορίες πολιτών, τους έκλαμπρους, τους μεσαίους και τους ευτελείς. Οι πρώτοι κατοχύρωναν τον γάμο τους με συμβόλαιο, οι δεύτεροι εδήλωναν χωρίς ιερολογία παρουσία κληρικών την απόφασή τους να συζήσουν, όσο για τους τρίτους, τους φτωχούς, δεν χρειαζόταν καμμία διαδικασία. Η παρουσία των κληρικών δεν είχε μυστηριακή ούτε καν τελετουργική χροιά, αλλά εκτελούσε χρέη μαρτυρίας του γεγονότος: «…ο δε παραλαβών τρεις ή τέσσαρας των κληρικών, εκμαρτυρίαν συνιστάτω δηλούσαν ως ο δείνα και η δείνα συνηρμόσθησαν αλλήλοις».

Μόνο το 893, με έναν άλλο νόμο του αυτοκράτορα Λέοντα Στ΄, αναγνωρίστηκε ο θρησκευτικός ως μόνος νόμιμος γάμος, όχι όμως και ως μυστήριο, ενώ η γαμήλια ακολουθία καθορίστηκε επί Αλεξίου Α΄Κομνηνού (Βλ. και Φ.Κουκουλέ περί γάμου των Βυζαντινών). Η σύνδεση ιεροτελεστίας και συνάψεως του Γάμου, που διατάχθηκε με την Νεαρά 89 του Λέοντα («Μη ερρώσθαι τα συνοικέσια άνευ της ιεράς ευλογίας») ίσχυσε πολύ αργότερα και στο ελληνικό κράτος. Ασφαλώς όμως μια αυτοκρατορική διαταγή ούτε καν μια τοπική Σύνοδος, δεν μπορούν να ορίσουν ένα μυστήριο. Σύνοδος όμως και μάλιστα Οικουμενική για να θεσπίσει το μυστήριο, δεν φαίνεται να συνεκλήθη ποτέ.

Από εδώ.

Και κάποια σχόλια:

1. Κανείς (δηλαδή η ΔΙΣ) δεν χρησιμοποίησε τη λέξη πορνεία ως βρισιά. Όσοι το εκλάβατε έτσι, σκεφθείτε ξανά γιατί το εκλάβατε έτσι.

2. Η πορνεία για την Εκκλησία είναι αμαρτία. (Έτσι, ούτε η λέξη “κλέφτης” είναι βρισιά κοκ.) Η πορνεία είναι αμαρτία, όπως και κάθε άλλη αμαρτία. Ζυγαριά δεν υπάρχει. Οι αμαρτίες συγχωρούνται, κάτω από ορισμένες και κατάλληλες προϋποθέσεις. Όλα αυτά κάτω από την κοσμοθεωρία της Εκκλησίας.

3. Με βάση την κοσμοθεωρία αυτή λοιπόν, κάθε σεξουαλική πράξη που δεν αποσκοπεί στη διαιώνιση του είδους, είναι πορνεία, είναι αμαρτία. Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει “οικονομικό αντάλλαγμα”. Το “αντάλλαγμα” της ηδονής, είναι αρκετό για να την κάνει αμαρτία. Αυτή είναι η αυστηρή ερμηνεία. Άρα υπάρχει πορνεία και μέσα στο γάμο.

4. Με βάση την αυστηρή ερμηνεία, οποιαδήποτε σεξουαλική πράξη πριν το γάμο, είναι αμαρτία. (επαναλαμβάνω: σύμφωνα με την Εκκλησία). Διότι πρώτον δεν μπορεί να αποσκοπεί στη διαιώνιση του είδους και δεύτερον επειδή η πνευματική ένωση των δύο ανθρώπων δεν έχει λάβει την ευλογία της Εκκλησίας (με τον γάμο).

5. Επαναλαμβάνω και ότι η λέξη πορνεία δεν είναι βρισιά. Ως αμαρτία, είναι δυνατόν να συγχωρεθεί. Όπως οποιαδήποτε άλλη αμαρτία. Ουδείς αναμάρτητος. Ο αμαρτωλός δεν πάει με τραίνο στην κόλαση. Υπάρχει πάντα η ελπίδα (πιθανότητα) σωτηρίας. Δεν είμαστε Προτεστάντες να καταδικάζουμε εις το πυρ το εξώτερον τον κάθε “αμαρτωλό”. Υπάρχει και η μαλακή ερμηνεία, που ενδεχομένως δέχονται ορισμένοι ιερείς, ότι λόγω των κοινωνικών αλλαγών (σπουδές, ανεργία, γάμοι σε μεγαλύτερη ηλικία, έξοδα για γάμο/δημιουργία νέου νυκοκοιριού), γίνεται “αποδεκτή” η αμαρτία (παραμένει αμαρτία, αλλά γίνεται αποδεκτή) των προγαμιαίων σχέσεων. Και συγχωρείται ευκολότερα, όταν καταλήγει τελικά στο γάμο. Έχω την εντύπωση ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, παρά τις τόσες κατηγορίες εναντίον του από αυτό εδώ το μπλογκ, ανήκε σ’ αυτήν την πτέρυγα ιερέων, που κατ’ οικονομίαν δεχόταν τη “μαλακή ερμηνεία”. Με προσοχή, αλλά αυτό το νόημα έδινε πάντα στις συνομιλίες του με νέους.

Συμπέρασμα

Ειλικρινά δε βλέπω κανένα πρόβλημα στη συγκεκριμένη φρασεολογία της ΔΙΣ. Με τη δική της κοσμοθεωρία, οι αρχιερείς χρησιμοποιώντας την εκκλησιολογική γλώσσα εξέφρασαν τη δική τους άποψη, η οποία συνάδει με αυτό που εκπροσωπούν. Ούτε έβρισαν κανέναν, ούτε είναι στο χέρι τους να περάσει ή να μην περάσει το νομοσχέδιο, ούτε τίποτα. Εξέφρασαν το αναμενόμενο, και μάλιστα θα έλεγα ότι εάν δεν εκφραζόντουσαν έτσι, εμένα θα με εξέπληκτε! Θα έπρεπε να τους ασκηθεί κριτική αν έλεγαν τα αντίθετα! Τώρα, αν κάποιος δεν δέχεται την κοσμοθεωρία της Εκκλησίας, δεν υπάρχει λόγος ούτε να παρεξηγείται, ούτε να φωνάζει, ούτε να επιτίθεται.

(...) το να λέει ότι “νομιμοποιεί ηθικά αμαρτήματα” δεν δείχνει αυτό που λες. Δε ζητάει καμία συγκατάθεση. Απλά λέει ότι “νομιμοποιεί” (δηλαδή για το κράτος, δηλαδή το κράτος επιτρέπει δια νόμου στον πολίτη) “ηθικά αμαρτήματα”. Δηλαδή κάτι που θεωρεί η Εκκλησία ως αμαρτία, το κράτος το νομιμοποιεί. Και εφιστά στην προσοχή στο ποίμνιό της. Αυτό κάνει. Απλά και ωραία. Δε χρειάζονται κραυγές.

Αν εμείς οι δύο ζούσαμε μαζί σε έναν άλλο πολιτισμό, σε μία άλλη χώρα, και κάποια στιγμή φτιάχναμε έναν “σύλλογο” ένα κάτι, οτιδήποτε (λέω “σύλλογο” γιατί πολλοί εδώ μέσα έτσι βλέπετε την Εκκλησία), και εκείνο το κράτος έκανε νόμο που επέτρεπε την κλοπή, την οποία εμείς στον “σύλλογό μας” θεωρούσαμε “βαρύτατο ηθικό παράπτωμα”, δε θα βγάζαμε ανακοίνωση ότι “το κράτος νομιμοποιεί ένα ηθικό παράπτωμα”; Για μας είναι παράπτωμα, για το κράτος εκείνο μπορεί να ήταν ή μπορεί και να μην ήταν. Αντίστοιχα, θα εκφράζαμε κι εμείς την ελπίδα και την ευχή μας να μην ψηφιστεί το νομοσχέδιο.

Εγώ δεν το βρίσκω κακό, ούτε περίεργο, ούτε τραβηγμένο. Έτσι εκφράζονται οι άνθρωποι και αυτά πιστεύουν.

Τηλέμαχος

- - -

Παραμύθι της χαλιμάς #1

“Ο Ιουστινιανός όπως θα δούμε, ήταν ο πρώτος αυτοκράτορας που θέσπισε την απλή παρουσία κληρικών σε ένα είδος γάμου, που για πολλούς αιώνες ακόμη (12ος αι.), δεν θεωρείτο μυστήριο, άρα μέχρι τότε, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί ζούσαν σύμφωνα με την Σύνοδο του κ.Άνθιμου Θεσσαλονίκης, σε πορνεία..”

Ασφαλώς πρόκειται για μια γκάφα τεραστίων διαστάσεων. Συχνά σκέφτομαι πως είναι δυνατόν άνθρωποι να δημοσιοποιούν με τέτοια έπαρση εντελώς λανθασμένες πληροφορίες, χωρίς να κάνουν ένα στοιχειώδη έλεγχο. Καλά να πάθουν:

Ο Τερτυλλιανός λοιπόν που γεννήθηκε το 160, πολύ-πολύ νωρίτερα από τον …6ο αιώνα του Ιουστινιανού που οι τελούντες εν αγνοία μας λένε, γράφει για ότι τον “γάμο τον συνάπτει η Εκκλησία…και τον επισφραγίζει η ευλογία”!:

“matrimonii quod ecclesia conciliat…et consignat benedictio” (PL 1, 1302A)

Όπως γράφει ο Αμβρόσιος τον 4ο αιώνα:

“Cum ipsum conjugium sacerdotali et benedictione sanctificari oporteat” (PL 16, 984C)

Όπως γράφει ο Μ. Βασίλειος στα μέσα του 4ου αιώνα:

“Οι άνδρες αγαπάτε τας γυναίκας…προς κοινωνίας γάμου συνέλθητε, ο της φύσεως δεσμός, ο δια της ευλογίας ζυγός, ένωσις έστω των διεστώτων.” (PG 29,160)

Όπως γράφει ο Ιω. Χρυσόστομος στα μέσα του 5ου αιώνα:

“τι τα σεμνά του γάμου εκπομπεύεις μυστήρια;…ιερέας καλείν και δι ευχών και ευλογιών την ομόνοιαν του συνοικεσίου συσφίγγειν” (PG 54,443)

Και ξεκαθαρίζει έτσι ακόμη περισσότερο τις ανοησίες που γράφτηκαν από τους Ροΐδηδες και τους Λασκαράτους…Ο ευλογημένος από την εκκλησία μυστηριακός γάμος είναι πανάρχαιο χριστιανικό γεγονός.

Εκτός των παραπάνω, διασώζονται και μαρτυρίες για κάποια στοιχεία της ιεροπραξίας όπως τα δαχτυλίδια που αναφέρει ο Τερτυλλιανός, τα στέφανα τουλάχιστον από τον 4ο αιώνα που αναφέρει ο Χρυσόστομος, το νυφικό πέπλο που αναφέρει ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων.

Παραμύθι της χαλιμάς #2

“ουδέποτε καθιερώθηκε στην Ανατολική Εκκλησία ο γάμος ως μυστήριο, όπως θα δούμε, παρά μόνον την εποχή του Αλέξιου Κομνηνού…στο όνομα μιας ανύπαρκτης παράδοσης.”

Εδώ συναντάμε το πιο απίστευτο απ’ όλα: “ανύπαρκτη παράδοση” και “μη καθιέρωση στην ανατολική εκκλησία ο γάμος ως μυστήριο”!

Πως γίνεται να συμβαίνει αυτό για τον γάμο, που θεσπίζεται-δογματίζεται από την ίδια την Καινή Διαθήκη! Και μόνο η αναφορά αυτή στην προς Εφεσίους επιστολή, έφτανε και περίσευε για να τελείται άπαξ διαπαντώς ο Γάμος ως Μυστήριο.

Αλλά όχι μόνο αυτό: σε μια ολόκληρη σειρά αιώνων η παράδοση αυτή τηρείται και διαωνίζεται από σειρά πατέρων της εκκλησίας και αυτό να το παραβλέπουν οι εν λόγω κύριοι λέγοντας ότι δεν καθιερώθηκε παρά τον 12ο αιώνα!.

Κι όμως, από τον 2ο αιώνα ο γάμος ονομάζεται, χαρακτηρίζεται και πιστεύεται ως ΜΥΣΤΗΡΙΟ και η σειρά των έργων στα οποία συμβαίνει αυτό είναι πράγματι μεγάλη:

2ος αιώνας:

Ειρηναίος, PG 7,532B
Ειρηναίος, PG 7,1397A

3ος αιώνας:

Ωριγένης PG 12,643C
Ωριγένης PG 13,117A
Μεθόδιος PG 18,61B

4ος αιώνας (ενδεικτικά)

Ι. Χρυσόστομος PG 51,229 κ.ε.
Μ. Αθανάσιος PG 27,618
Μ. Βασίλειος PG 30,769Β
Γρηγόριος Θεολόγος PG 36,292Α
Αββάς Ησαΐας PG 40,1189Α
Επιφάνιος Κύπρου PG 42,113Β
Γρηγόριος Νύσσης PG 45,1060Α

5ος αιώνας

Κύριλλος Αλεξανδρείας PG 72,793Β
Θεοδώρητος Κύρου PG 82,549Α

6ος αιώνας

Προκόπιος Γαζαίος PG 87,2664B
Αναστάσιος Σιναΐτης PG 89,856B

7ος αιώνας

Μάξιμος Ομολογητής PG 91,681Α
Ιωάννης Δαμασκηνός PG 96,93Α

και αργότερα ο Φώτιος, ο Θεοφύλακτος και πολλοί άλλοι, και όλοι οι παραπάνω ΠΡΙΝ τον 12ο αιώνα!

Πως είναι δυνατόν βρε αθεόφοβοι, να αναφέρεται-δηλώνεται-χαρακτηρίζεται, επί σειρα αιώνων, έργων και πατέρων ο Γάμος ως μυστήριο, και να μας λέτε χωρίς αιδώ ότι “ο γάμος έγινε μυστήριο τον 12ο αιώνα” και μάλιστα από …ανύπαρκτη παράδοση;!

Το κερασάκι στην τούρτα…

“Καταλήγω: Η Σύνοδος να πάρει πίσω τις βρισιές της, αλλιώς ας προχωρήσουν όσοι αισθάνονται πως τους αφορά η συκοφαντική δυσφήμηση σε κοινή προσφυγή στη Δικαιοσύνη. Υποθέτω πως στο τέλος του δρόμου, θα υπάρξει αν χρειαστεί και η δυνατότητα της προσφυγής σε Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.”

Η ελευθερία του λόγου φίλτατοι, ισχύει για τους πάντες και όπως βλέπουμε ισχύει μια χαρά για τους δύο ονοματοκάπηλους: τον τύπου “Ροΐδη” και τον τύπου “Λασκαράτο” (πως λέμε “τύπου φρανκφούρτης”, “τυρί τύπου φέτα” κ.λπ.). Οι παραπάνω δύο συκοφάντες, διαστροφείς της αλήθειας και άσχετοι με το αντικείμενο, αν και το μόνο που γνωρίζουν είναι ο οχετός ύβρεων και η παραπληροφόρηση, απολαμβάνουν μια χαρά την ελευθερία τους την οποία θα ήθελαν πολύ αλλά δεν θα τους γίνει η χάρη να τη στερήσουν σε άλλους…

Εϊναι σαφές ότι στο διαδίκτυο το παραμύθι πάει σύννεφο. Θα πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που το ψέμα το μεταχειρίζονται χωρίς ενδοιασμούς και εμείς οι υπόλοιποι που έχουμε την τάση να θεωρούμε πως οι γύρω μας είναι καλοπροαίρετοι, λέμε “λες να είναι έτσι;”. Και βέβαια δεν είναι έτσι. Τίποτε δεν πρέπει να πιστεύει κανείς αν δεν ελέγξει από που προέρχονται οι πληροφορίες (αυτό ισχύει και για τις δικές μου πληροφορίες).

Πάντως, περάσαμε καλά και σήμερα…

(...)

Ο τύπου “Λασκαράτος”, πμε παραπέμπει στον Τρωιανό. Ο οποίος όμως τι λέει; Διαβάσατε;

Να σας πω εγώ: ΔΕΝ ΛΕΕΙ από πότε η εκκλησία κάνει μυστηριακό γάμο με την ευλογία ιερέα, αλλά αναφέρεται στην νομική διάσταση που ονομάζεται “σύναψη γάμου” γενικά. Γιατί να πω την αλήθεια, αν ο Τρωιανός έλεγε κάτι τέτοιο, “δυστυχώς” οι πηγές μαρτυρούν το αντίθετο και αυτές πιστεύουμε.

Και επειδή με “φτιάχνει” όταν μια πηγή όπως το online JOURNAL χρησιμοποιεί τον Γίββωνα, έναν πορωμένο αντιχριστιανό που έγραψε πριν…250 χρόνια και σήμερα όλοι τον θεωρούν μονόπλευρο και ξεπερασμένο, απαντώ στις ανοησίες του:

Κανόνας 9 της εν Γάγγρα συνόδου (μέσα 4ου αιώνα):

“Ει τις παρθενεύοι ή έγκρατεύοιτο, ώς αν βδελυκτών των γάμων αναχωρήσας, καί μή δι’ αυτό το καλόν καί άγιον τής παρθενίας, ανάθεμα έστω.”

που σημαίνει:

“Αν κάποιος μένει παρθένος ή εγκρατεύεται αποφεύγοντας το γάμο επειδή τον αποστρέφεται και όχι γι’ αυτήν καθαυτήν την ωραιότητα και την αγιότητα της παρθενίας, να αναθεματίζεται.”

Κανόνας 1 της εν Γάγγρα συνόδου:

“Ει τις τόν γάμον μέμφοιτο, και την καθεύδουσαν μετά του ανδρός αυτής, ούσαν πιστήν και ευλαβή, βδελύσσοιτο ή μέμφοιτο, ως αν μη δυναμένην εις βασιλείαν εισελθείν, ανάθεμα έστω.”

που σημαίνει:

“Αν κάποιος μέμφεται το γάμο και αποστρέφεται ή ψέγει τη γυναίκα που κοιμάται με τον άντρα της και είναι πιστή και ευσεβής, γιατί τάχα δεν μπορεί να μπει στη βασιλεία των ουρανών, να αναθεματίζεται.”

Δηλ. όχι μόνο ο Γίββωνας (που ως γνωστόν …δεν ήξερε ελληνικά!) λέει σάχλες για την αντίθεση του χριστιανισμού στον γάμο, αλλά η Εκκλησία είναι αμείλικτη ενάντια σε εκείνους που θα τολμήσουν να υποτίμήσουν τον γάμο!

Και συνεχίζω για τον Τρωιανό. Με την εισαγωγική φράση του:

“Η σύνδεση ιεροτελεστίας και συνάψεως του Γάμου”

δεν μπορώ να πιστέψω ότι υπήρξε άνθρωπος που να καταλάβει ότι σημαίνει πως μέχρι τότε …δεν υπήρχε ιερουργία του γάμου στην Εκκλησία!!!!!!! Η φράση “σύναψη γάμου” από τον Τρωιανό, αναφέρεται απλώς στην νομική της μορφή, αυτή που έχει για το κράτος. π.χ.

“Τη σύναψη γάμου αφορούν, αμέσως ή εμμέσως, οι εξής διατάξεις”

“Τους όρους του γάμου καθόρισε ο ΑΚ στο άρθρο 1350: «Για τη σύναψη του γάμου απαιτείται…”

“Αν ο τελευταίος αρνείται να συναινέσει, το δικαστήριο μπορεί, αφού τον ακούσει, να δώσει την άδεια για τη σύναψη του γάμου…”

“Εκτός από τα άρθρα 1350-1352 ΑΚ που αφορούν τους όρους για τη σύναψη του γάμου…”

κ.λπ. κ.λπ.

Και συνεχίζει ο φίλτατος τύπου “Λασκαράτος”:

“οι ορθόδοξοι παντρευόντουσαν χωρίς θρησκευτική τελετή…Ανάλογα θα βρεις και στην εξειδικευμένη “Ηθική και Θρησκευτική Εγκυκλοπαίδεια”, που τώρα δεν την έχω πρόχειρη.”

Μα καλά βρε άνθρωπε. Πριν γράψεις την φράση αυτή, πήρες στα χέρια σου τη ΘΗΕ; Την διάβασες να δεις ότι λέει ΑΚΡΙΒΩΣ τα αντίθετα από αυτά που γράφεις; Άσε λοιπόν, μην κουράζεσαι. Την έχω εγώ πρόχειρη. Στον 4ο τόμο, μετά από μια αναφορά σε εδάφια από ομιλίες του Χρυσοστόμου γράφει:

“Έκ των λόγων τούτων του Χρυσοστόμου δύναται να συναχθή το συμπέρασμα ότι εις την χριστιανικήν Ανατολήν η ιερατική ευλογία παρείχετο ήδη και κατά την μνηστείαν, επαναλαμβανόμενη πάντως και κατά την τέλεσιν του γάμου, ενώ, ως φαίνεται εκ του Τερτυλλιανού, εν τη Δύσει παρείχετο η ιερατική ευλογία μόνον κατά την σύναψιν του γάμου.” (Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τ.4, στ. 213-214)

και παρακάτω:

“Αξιοσημείωτον είναι και το ότι, πλην των Λατίνων και αι κατά τον Ε’ αιώνα αποσπασθείσαι αιρετικοί παραφυάδες των Μονοφυσιτών και Νεστοριανών συγκαταλέγουν τον γάμον εις τα επτά μυστήρια. Ωσαύτως αρχαία ευχολόγια συμπεριλαμβάνουν μετά διαφόρων άλλων ιερουργιών και τύπους ιερολογίας του γάμου.” (Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τ.4, στ. 214)

και αλλού:

“Η περικοπή Εφεσ. ε’ 22 κ.έξ. και δη ο στίχ. 32 παριστά γλαφυρώς “την σύζευξιν ανδρός και γυναικός ως εικόνα της ενώσεως του Ιησού Χριστού μετά της Εκκλησίας, αποκαλούσα τον γάμον μέγα μυστήριον” (Ανδρούτσου, Δογματική, 1907, σ. 396) και είναι κατ’ εξοχήν ενδεικτική της όλης ιδιαζούσης χριστιανικής θεωρήσεως του γάμου κατά την ουσίαν και την σύναψιν αυτού. Αφ’ ετέρου και η μετέπειτα εκκλησιαστική παράδοσις υποδεικνύει εμμέσως ότι ο γάμος ως μυστηριακή πράξις έχει αποστολικήν την προέλευσιν.” (Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τ.4, στ. 210)

Είπατε τίποτα για…12ο αιώνα από την “εξειδικευμένη” ΘΗΕ;

Και όχι μόνο δεν υπήρχε γάμος χωρίς ιερουργία και χωρίς ιερέα, αλλά ίσα-ίσα στην αρχή τελείτο μέσα στα πλαίσια της θείας λειτουργίας όπου διαβάζονταν οι ειδικές ακολουθίες και ευχές για τον γάμο! Αντί δηλ. να γίνονται απογεύματα Σαββάτου ή Κυριακής, γίνονταν την Κυριακή το πρωί, εν τω μέσω της πιο ευλογημένης στιγμής της χριστιανοσύνης, της τέλεσης της θείας ευχαριστίας. Τόσο σημαντικός ήταν λειτουργικά ο Γάμος:

“Η ένταξη της ευλογίας του γάμου στο πλαίσιο της θ. ευχαριστίας περιόρισε την ανάπτυξη των ιδιαίτερων στοιχείων μιας ειδικής ακολουθίας του μυστηρίου του γάμου, η οποία καλυπτόταν τόσο από τις ειδικές ευχές για τον αγιασμό της εγγάμου σχέσεως, όσο και από την όλη ακολουθία της θ. Λειτουργίας. Βεβαίως, οι πρώτες απλές μορφές ευλογίας και αγιασμού της εγγάμου σχέσεως αναπτύχθηκαν με την αξιοποίηση σχετικών στοιχείων από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη“ (Φειδάς Βλ., “Εκκλησιαστική Ιστορία”, Α’, σ. 271).

Και όπως λέει η ΘΗΕ:

“Επειδή αι ακολουθίαι του Βαπτίσματος και του Γάμου ήσαν το πάλαι συνδεδεμένοι μετά του Μυστηρίου της θ. Ευχαριστίας, άρχονται αμφότεροι μετά της δοξολογικής επευλογήσεως αυτής “Ευλογημένη η βασιλεία του Πατρός…”. (Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τ.4, στ. 217)

Στα 60 περίπου από τα αρχαιότερα σωζόμενα χειρόγραφα από το Σινά το Άγιο Όρος και αλλού, υπάρχουν συλλογές ευχών και τυπικά τέλεσης γάμου αλλά δεν αναφέρονται ονόματα δημιουργών των ευχών.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
——–

Τέλος να αναφερθώ σε προνόμια πνευματικότητας. Αυτός που δεν πιστεύει, τι κόπτεται για την λειτουργική, παραδοσιακή φρασεολογία της Εκκλησίας; Είναι δυνατόν να με απασχολήσει ποτέ εμένα η αντίστοιχη φρασεολογία του ιμάμη που με λέει άπιστο ή ονομάζει την ακάλυπτη γυναίκα μιαρή ή του βουδιστή που λέει ότι θα χάσω την νιρβάνα; Δεν μπορώ να το καταλάβω…

Για την Εκκλησία, κάθε ερωτική σχέση πλην αυτής που γίνεται στον γάμο (οπότε έχει μια ωραία γυναίκα για να περνάει ερωτικά βράδια μαζί της και με την ευλογία του Απ. Παύλου…) ονομάζεται πορνεία. Τελεία και παύλα.

Είναι άλλο θέμα το αν η εκκλησία θα μπορούσε να προσαρμόσει το λεξιλόγιο (χωρίς την παραμικρή έκπτωση στα πιστεύω της) ώστε να μην απωθούν κάποιες λέξεις, αφού σήμερα ονομάζουμε κατά κόσμον την πορνεία ως επί αμοιβή σχέση. Αυτό είναι άλλο θέμα, και άλλο να λέει κάποιος ότι επειδή χρησιμοποιείς την τάδε φρασεολογία της παράδοσής σου εγώ θα σου κάνω αγωγή! Αυτά είναι αστειότητες.

Δηδρ

Φαιδρό διάλλειμα:

Δηδε, ή Δηδρ,
προβαίνεις σε προφανείς λαθροχειρίες για να δικαιολογήσεις τα αδικαιολόγητα. Αυτή είναι η τελευταία μου απάντηση.
1)Αποφεύγεις να μου πεις ποιά Οικουμενική Σύνοδος απεφάνθη πως ο Γάμος είναι μυστήριο
2)Αποφεύγεις να μου απαντήσεις. Το τυπικό της σημερινής ιερολογίας πότε καθιερώθηκε;
3)Μου παραθέτεις δυο κανόνες της εν Γάγγρα συνόδου (αυτής που ευλόγησε τη δουλεία που ποτέ δεν έπαψε να ισχύει στο ορθόδοξο Βυζάντιο), από τους οποίους με κανένα τρόπο δεν προκύπτει πως ο γάμος είναι μυστήριο:
Αντιγράφω:
“Αν κάποιος μένει παρθένος ή εγκρατεύεται αποφεύγοντας το γάμο ….να αναθεματίζεται.”

“Αν κάποιος μέμφεται το γάμο …να αναθεματίζεται.”
Από αυτό συνάγεται πως η Εκκλησία αναγνώριζε τον γάμο σαν καλό θεσμό. Ασφαλώς, δεν είπαμε πως οι άνθρωποι δεν παντρευόντουσαν. Μυστήριο όμως δεν αναφέρεται εδώ πως ήταν. Θα έπρεπε οι κανόνες να λένε το του γάμου μυστήριον κλπ
4) Ερμηνεύεις αυθαίρετα τον Τρωιανό, που λέει “Η σύνδεση ιεροτελεστίας και συνάψεως του Γάμου που συντελέσθηκε με τη Νεαρά 89 του Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού ”.
Είναι ολοφάνερο, πως μέχρι τότε η σύναψη γάμου, δηλαδή η τέλεση του γάμου, η υπόσταση του γάμου, το σύμφωνο του γάμου, όπως θες πες το, δεν συνδεόταν στο θεοκρατικό θρησκομανές θρησκοληπτικό Βυζαντινό κράτος που θεωρούσε τα θρησκευτικά δόγματα κρατικές υποθέσεις, δεν συνδεόταν καν επαναλαμβάνω με ιεροτελεστία, για μυστήριο βέβαια ούτε λόγος.
5)Ασφαλώς η Ηθική Εγκυκλοπαίδεια κάνει ότι μπορεί να κουκουλώσει το πράγμα, αλλά όποιος έχει στοιχειώδη κρίσι καταλαβαίνει. Αντιγράφω από εσένα:
@Έκ των λόγων τούτων του Χρυσοστόμου δύναται να συναχθή το συμπέρασμα ότι εις την χριστιανικήν Ανατολήν η ιερατική ευλογία παρείχετο ήδη και κατά την μνηστείαν, επαναλαμβανόμενη πάντως και κατά την τέλεσιν του γάμου…@
Σε ευχαριστώ που με απάλλαξες από τον κόπο να τρέχω στο υπόγειο για να βρώ τα σχετικά.
@εκ των λόγων…δύναται να συναχθή το συμπέρασμα@
δηλαδή από εκατοντάδες σελίδες και μαρτυρίες που έπρεπε να υπήρχαν για τον θρησκευτικό γάμο, καταφεύγει η Εγκυκλοπαίδεια σε κάποιον λόγο του Χρυσ. από όπου “δύναται να συναχθή το συμπέρασμα”, οποία διπλωματική έκφραση αβεβαιότητας, πως η ιερατική ευλογία-όχι δηλαδή κάποια τελετή και μάλιστα μυστηριακή, αλλά απλή “ιερατική ευλογία”, οποία διπλωματική υπεκφυγή, η οποία ευλογία παρείχετο στην μνηστεία και “επαναλαμβανόταν” στον γάμο. Τουτέστιν δεν υπήρχε κάτι διαφορετικό για τον γάμο, αλλά απλή ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ της απλής ΕΥΛΟΓΙΑΣ της μνηστείας. Σε ευχαριστώ και πάλι.
6)Με εντυπωσιάζει πως αποφεύγεις να απαντήσεις στα λεγόμενα του ηθικού κολοσσού που λέγεται Θεόκλητος Φαρμακίδης και μου παραθέτεις τα λεγόμενα του καθηγητή Βλ.Φειδά για να με πείσεις. Αφού είσαι τόσο εξοπλισμένος στην θρησκευτική βιβλιογραφία σε παραπέμπω στο εξής. Ο κ.Φειδάς, στις “Θρησκείες” της Εκδ.Αθηνών-1992, στο λ. Εκκλησία Αλβανίας, αναφέρει ΄για το κόκκινο πανί των Ελλήνων εθνικιστών τον θαυμάσιο Αλβανό Ορθόδοξο αρχιεπίσκοπο Φαν Νόλι πως “αυτοανακηρύχτηκε επίσκοπος” για να τον υποτιμήσει επειδή-όπως και η Εκκλησία της Ελλάδας νωρίτερα, ήθελε ανεξάρτητη αλβανική Εκκλησία. Ο ίδιος όμως ο κ.Φειδάς αυτοδιαψεύδεται και γράφει την αλήθεια στο λ.Φάν Νόλι της Πάπυρος Larusse, Μπριτάνικα, όπου αναφέρει πως χειροτονήθηκε από τον επίσκοπο της Αλάσκας, χωρίς την έγκριση του πατριαρχείου. Τον ισχυρισμό περί αυτοανακήρυξης, επαναλαμβάνει και στα Ιστορικά της Ελευθεροτυπίας (3.2,’03), και ο καθηγητής Σ.Κοντογιάννης. Δεν δίνω λοιπόν βάση σε θεολόγους που με περίτεχνες και αμφίσημες εκφράσεις προσπαθούν να προσαρμόσουν την πραγματικότητα στα εθνικά και εκκλησιαστικά συμφέροντα.
7)Αποφεύγεις να μου απαντήσεις για τις εκτιμήσεις της Εγκυκλ Ελευθερουδάκη, η οποία έχοντας υπ’όψιν της όλη τη σχετική βιβλιογραφία, συνοψίζει (δειλά κι αυτή αποδίδοντας το τρομερό συμπέρασμα πως μυστήριο γιοκ σε θεολόγους για να μην πάρει την ευθύνη), στο συμπέρασμα που υποστηρίζω.
Σε παραπέμπω στην μεταγενέστερη “Πάπυρος Λαρούς”-Γενική Παγκ.Εγκυκλοπαίδεια, η οποία στο λ.Γάμος (σελ.776) γράφει πως με τη Νεαρά του Λέοντος:
“η ιερολογία ωρίσθη ως συστατικόν του γάμου”. Δηλαδή μέχρι τότε η ιερολογία ΔΕΝ ήταν συστατικό του γάμου. Αποφεύγει να πει πως ορίστηκε τότε ο γάμος-μυστήριο. Αυτό έγινε προφανώς αργότερα. Τότε ορίστηκε απλά η ιερολογία, στοιχειώδης προϋπόθεση για να επακολουθήσει ο χαρακτηρισμός του μυστηρίου.
Καλή νύχτα σου.

Λασκαράτος

Η επιχειρηματολογία σου στερείται σοβαρότητας:

Πρώτα δηλώνεις ότι η ΘΗΕ είναι εξειδικευμένη και συμφωνεί με τη γνώμη σου και σε διαψεύδω. Και τώρα λες ότι η ΘΗΕ την οποία εσύ επικαλέστηκες θέλει να κουκουλώσει το πράγμα. Και φίλτατε…η ΘΗΕ αναλύει το ζήτημα σε 35 ολόκληρες στήλες, και είναι πράγματι ένα τεράστιο λήμμα με όλες τις πληροφορίες.

Τώρα σε διαψεύδω περίτρανα και με την Πάπυρος-Λαρούς-Μπιτάνικα (και είμαι σίγουρος το ίδιο θα γίνει και με του ελευθερουδάκη όταν την ξεθάψω):

Η πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα (έκδοση 2004) στο κομμάτι “Δογματική” του λήμματος “Γάμος” γράφει στις πρώτες κιόλας σειρές:

“Η Εκκλησία μάλιστα θεωρεί την παρουσία του Χριστού στον γάμο της Κανά ως σημείο εξυψώσεως του γάμου, από τον ίδιο τον Χριστό, σε μυστήριο. Γι’ αυτό ανέκαθεν η Εκκλησία τελούσε τον γάμο με ιερολογία, ως το μυστήριο με το οποίο μεταδιδόταν η Θεία Χάρη όπως μαρτυρούν τα αρχαία Ευχολόγια και οι Πατέρες.”

Είπες τίποτα για την εγκυκλοπαίδεια φίλτατε; Διάψευση και πάλι λοιπόν των ισχυρισμών σου. “Ανέκαθεν η ιερουργία στο γάμο”.

Ας πρόσεχες…

Ξύπνα “Λασκαράτος”. Δεν με ενδιαφέρει να παραδεχτείς ότι είσαι άσχετος. Έτσι ή αλλιώς το βλέπουν όλοι.

Επιπλέον, φίλτατε αν γνώριζες, θα ήξερες ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία μεσω Οικουμενικής Συνόδου ορίζει ότι:

“…πάντα τον κλήρον και τον λαόν εκδιδάσκειν τους της ευσέβειας λόγους, εκ της θείας γραφής αναλεγομένους τα της αληθείας νοήματα τε, και κρίματα, και μη παρεκβαίνοντας τους ήδη τεθέντας όρους, ή την εκ των θεοφόρων Πατέρων παράδοσιν…” (Κανόνας 19 της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου)

Η Οικουμενική Σύνοδος λοιπόν ορίζει σαφώς ότι υποχρεωτικά ακολουθείται η “εκ των θεοφόρων Πατέρων παράδοση” και την παράδοση αυτή σου την παρέθεσα από τον 2ο αιώνα και την ίδια την ΚΔ που δηλώνει σαφώς ότι ο γάμος είναι μυστήριο.

Ειρηναίος, Ωριγένης, Μεθόδιος, Χρυσόστομος, Αθανάσιος, Βασίλειος, Γρηγόριος Θεολόγος, Αββάς Ησαΐας, Επιφάνιος Κύπρου, Γρηγόριος Νύσσης, Κύριλλος Αλεξανδρείας, Θεοδώρητος Κύρου, Προκόπιος Γαζαίος, Αναστάσιος Σιναΐτης, Μάξιμος Ομολογητής, Ιωάννης Δαμασκηνός, Φώτιος, Θεοφύλακτος και τόσοι άλλοι, δογματίζουν σαφώς με βάση την Οικουμενική Σύνοδο ότι Ο ΓΑΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΥΣΤΗΡΙΟ και σου έφερα τις πηγές παραπάνω με τόμο και στήλη.

Και τελικά θυμίζω και πάλι:

Κάνεις ανόητη κριτική για τον Φειδά στην οποία οφείλω να μην δώσω καμμία βάση, γιατί πρόκειται για έναν έγκριτο πανεπιστημιακό και εσύ είσαι ένα τίποτα που λες διαρκώς παραμύθια και όχι μόνο αυτό, αλλά κάνεις αυτό ακριβώς για το οποίο ψευδώς κατηγορείς τον Φειδά δηλ. πισωγυρίσματα της αλεπούς:

Έγραφες αν θυμάσαι:

“οι ορθόδοξοι παντρευόντουσαν χωρίς θρησκευτική τελετή…Ανάλογα θα βρεις και στην εξειδικευμένη “Ηθική και Θρησκευτική Εγκυκλοπαίδεια”, που τώρα δεν την έχω πρόχειρη.”

και μετά εντελώς ξεδιάντροπα, χωρίς να κοκκινίζεις που διαβάζουν τόσοι άνθρωποι γράφεις:

“Ασφαλώς η Ηθική Εγκυκλοπαίδεια κάνει ότι μπορεί να κουκουλώσει το πράγμα”

Είσαι σοβαρός με αυτά που γράφεις; Έχεις καμμία σχέση με τη σοβαρότητα και θα κρίνεις τον Φειδά ως πηγή;

Οι θέσεις σου είναι τραγικές και αντιφατικές:

- έχεις ήδη επικαλεσθεί την ΘΗΕ και έλεγες ΨΕΜΑΤΑ

- έχεις ήδη επικαλεσθεί την Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα στο θέμα της ιερλογίας και έλεγες πάλι ΨΕΜΑΤΑ

- έχεις ήδη επικαλεσθεί την δήθεν ανύπαρκτη παράδοση ενώ υπάρχει από τον 2ο αιώνα άρα έλεγες ΨΕΜΑΤΑ

- έχεις ήδη επικαλεσθεί την δήθεν ανυπαρξία εκκλησιαστικής τελετής στο γάμο ενώ βάση πηγών (ΚΑΙ ΔΙΚΩΝ ΣΟΥ) υπάρχει και αυτή από τον 2ο αιώνα και “ανέκαθεν”, άρα έλεγες πάλι ΨΕΜΑΤΑ.

Εμένα ο ρόλος μου δεν είναι να σε κάνω σοβαρό. Εγώ μπήκα για να σε διαψεύσω και απ’ ότι είδες μου ήταν και πολύ εύκολο. Απλά…να διαβάζεις περισσότερο και να λυπάσαι λίγο τονν εαυτό σου.

Χαιρετίσματα.
Θα’ μαι εδώ γύρω…

Δήδρ

Μάζα και ιστορία

Ο κόσμος δέν έχει συνείδησι, αξίες, λόγο, μυαλό, αλλά παρασύρεται, εκμαυλίζεται, αφελώς εμπιστεύεται ‐ γενικά μ ένα λόγο, ο κόσμος είναι χαζός καί μαλάκας κι εγώ ξέρω τό καλό του αλλά δέν μ ακούνε.

Κοινός τόπος αλλά πούθε προκύπτει τέτοιο πράγμα; Είναι μιά εύκολη χαζομάρα γιά να εξηγήση αυτά πού δέν μπορούμε να εξηγήσουμε μόνοι μας, ή δέν μπορεί η επιστήμη πού υπηρετούμε. Είναι τερατώδης ο ισχυρισμός τού ηλιθίου λαού. Εχει καί αριστερή προέλευσι ‐ όμως γνωρίζω πώς οι περισσ�